Kybla

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa
Jump to navigation Jump to search

Kybla (arap. قِبْلَة‎‎‎ — Şablon:IPA-AR «ugur, tarap», başga manylary «günorta, özüne çekiji merkez») musulmanlaryň ybadatda(namazda) bakýan tarapy. Birinji kyblä Ierusalimdäki Aska mesjididi, soňra aýat inmegi bilen Muhammed pygamber sahabalary bilen Mekkedäki Mesjidil Harama (Kabä) tarap bakypdyrlar.

(Eý, Muhammed!) Biz seniň (habara garaşyp) ýüzüňi asmana öwürýäniňi görýäris. Biz seni öz razy boljak kyblaňa hökman öwreris. Bes, sen (namazda) ýüzüňi Mesjidi-Harama (Käbä) tarap öwür! (Eý, musulmanlar!) Siz nirede bolsaňyz hem (namazda) ýüzüňizi oňa (Käbä) tarap öwrüň! Takyk, kitap berlenler onuň (kyblanyň Käbä tarap üýtgedilmeginiň) özleriniň Perwerdigärinden (gelen) hakykatdygyny, elbetde, (gowy) bilýärler. Alla olaryň edýän işlerinden gapyl däldir.

Kuran sura №2 («Sygyr»), aýat №114.

Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg

ABŞ harby goşuny
Petra; Yslam taryhy we arheologiýa boýunça gözlegçiniň Dan Gibson pikiriçe, bu Muhammet ýaşlygynda ýaşap, ilkinji aýanlaryny alan ýeri. Ilkinji musulman metjitleriniň we gonamçylyklarynyň görkezişi ýaly, bu musulmanlaryň ilkinji Kibla ugrydy.[1][2]

Kybläni tapmagyň usullary[düzet | çeşmäni düzet]

Kompasly namazlyk
Mihrab

Google Maps[düzet | çeşmäni düzet]

  1. Maps Google Maps icon.svg programmany açmaly.[3]
  2. «Adaty karta» görnüşini «emeli hemra» görnüşe geçirmeli.
  3. GPS açmaly.
  4. Kabede (21°25'21.08"N 39°49'34.25"E[4]) bellik 📍 goýup, «aralygy ölçeýjä» girmeli. Şol halda öz koordinataňa tarap çekmeli, ýagny öz öýüňe ýa-da mesjidiňe.

Ýeriň şar görnüşde bolany üçin tekiz kartada gök çyzyk egrelip biler.[5]

Matematik usul[düzet | çeşmäni düzet]

Kabäni tapmak üçin Gawersinusyň formulasyny ulanýarys.

Kabäni tapmagyñ matematik usuly

Sphere and Ball.png ýa-da Çykan jogaby gradusda bolmaly. Meselem: ≈225°

Şeýle-de[düzet | çeşmäni düzet]

Salgylanmalar[düzet | çeşmäni düzet]

  1. Dan Gibson: Qur'ānic geography: a survey and evaluation of the geographical references in the qurãn with suggested solutions for various problems and issues. Independent Scholars Press, Surrey (BC) 2011, ISBN 978-0-9733642-8-6
  2. https://www.mdpi.com/2077-1444/11/3/102/htm
  3. Kybla tapyjy
  4. 21°25'21.08"N 39°49'34.25"E
  5. Google nädip kyblany tapýar?

Edebiýatlar[düzet | çeşmäni düzet]

Daşky çygytlar[düzet | çeşmäni düzet]

Kybla tapyjy saýtlar[düzet | çeşmäni düzet]

Kybla tapyjy programmalar[düzet | çeşmäni düzet]