Mazmuna geçiň

Adalat we Galkynyş Partiýasy

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa

Adalet ve Kalkınma Partisi
GysgaltmaAK Parti (resmi)[1]
AKP (gaýryresmi)[2]
LiderRejep Taýýyp Erdogan
Umumy sekretarFatih Şahin (deputat)
Parlamentiň BaşlygyBinali Ýyldyrym
GurujylarAbdullah Gül
Rejep Taýýyp Erdogan
Bülent Arynç
Döredilen wagty14.08.2001
ÖňkiFazilet Partiýasy
MerkezSögütözü köçesi No 6
Çankaýa, Ankara
Ýaşlar guramaAK Ýaşlar
Agzalyk (2017)9,810,827[1]
Ideologiýakonserwatiw demokratiýa[3]
Sosiýal konserwatiw[4][5]
Milli konserwatiw[6]
Ykdysady erkinlik[4]
Täze Osmanlyçylyk[7][8]

Syýasy ýeriSagçy[9]
Ählihalk agzalygyRepublikaçylar birleşigi
Ýewropa agzalygyÝewropa konserwatiw we reformlar birleşigi
Halkara agzalygyÝok
Reňkler     mämişi
     gök
Türkiýäniň Beýik Millet Mejlisi
295 / 600
Uly şäher häkimlikleri
18 / 30
Etrap häkimligi
800 / 1 351
Welaýat mejlisi
779 / 1 251
Şäherçe häkimligi
10 530 / 20 498
Website
https://www.akparti.org.tr
Şablon:Ubl

Adalat we Galkynyş Partiýasy (türk. Adalet ve Kalkınma Partisi ), Türk dilindäki resmi gysgaldylyşy: AK Parti. Türkiýe döwletindäki bir syýasy partiýa. Öňki Osman imperiýasynyň yslamy garaýşyny we däplerini doktrinasy hökmünde ulanmak arkaly ösüş gazandy.[10] Türkiýäniň iň köp agzaly partiýasydyr. 2001-nji ýylda guruldy. 2015-nji ýyla çenli 13 ýyllap mejlisiň uly bölegini eýeläp gelýärdi. Şu wagtky başlygy Rejep Taýýyp Erdogan bolup Türkiýäniň şu wagtky prezidentidir.


Partiýanyň Başlyklary

[düzet | çeşmäni düzet]
Başlyklar
(Doglan senesi–Ölen senesi)
Surat Saýlawa gatnaşan ýeri we ýyly Wezipä başlan senesi Wezipeden çykan senesi Saýlaw Wagt aralygy
1 Rejep Taýýyp Erdogan
(1954– )
Siirt (2003)
Stambul I (2007, 2011)
14 Awgust 2001 27 Awgust 2014 2003 adaty mejlis 14.08.2001-27.08.2014
2006 adaty mejlis
2009 adaty mejlis
2012 adaty mejlis
2 Ahmet Dawutogly
(1959– )
Konýa 27 Awgust 2014 22 Maý 2016 2014 adatdan daşary mejlisi 27.08.2014-22.05.2016
2015 adaty mejlis
3 Binali Ýyldyrym
(1955– )
Stambul (1) (2002)
Erzinjan (2007)
İzmir (2) (2011)
İzmir (1) (Noýabr 2015)
22 Maý 2016 21 Maý 2017 2016 Adatdandaşary mejlis 22.05.2016-21.05.2017
4 Rejep Taýýyp Erdoğgan
(1954– )
Wezipedäki Prezident 21 Maý 2017 30 Iýun 2018 2017 adatdan daşary mejlis

Saýlaw netjeleri

[düzet | çeşmäni düzet]

Prezident saýlawlary

[düzet | çeşmäni düzet]
Adalat we Galkynyş Partiýasynyň Türkiýe prezidentlik saýlawlaryna gatnaşyklary (AKP)
SaýlawDalaşgärler1-nji tapgyr2-nji tapgyrNetjieKarta
Sesler%Sesler%
10 Awgust 2014
Rejep Taýýyp Erdogan
21,000,14351.79%N/AN/AErdogan saýlandy
Adalat we Galkynyş Partiýasynyň saýlawlarynyň sanawy (AKP)
     0–10%         10–20%         20–30%         30–40%         40–50%         50–60%         60–70%         70–80%
SaýlawLiderSesÝerlerNetijeJogapKarta
3 Noýabr 2002
Rejep Taýýyp Erdogan

10,808,229

363 / 550 ( 363)
34.28%
 34.28 pp
#1-nji
Güliň kabineti -AKP agdyklygy
22 Iýul 2007
16,327,291

341 / 550 (Decrease 22)
46.58%
 12.30 pp
#1-nji
Erdoganyň Kabineti(II) - AKP agdyklygy
12 Iýun 2011
21,399,082

327 / 550 (Decrease 14)
49.83%
 3.25 pp
#1-nji
Erdoganyň kabineti (III)-AKP agdyklygy
7 Iýun 2015
Ahmet Dawutogly

18,867,411

258 / 550 (Decrease 69)
40.87%
Decrease 8.96 pp
#1-nji
Saýlaw hökümeti
1 Noýabr 2015
23,681,926

317 / 550 ( 59)
49.50%
8.63 pp
#1-nji
3-nji Dawutogly Kabineti - AKP agdyklygy


Referendumlar

[düzet | çeşmäni düzet]
Saýlaw senesi Partiýa Başlygy Hawa sesi Göterim Ýok sesi Göterim AKP-niň goldawy
Okrýabr 21, 2007Rejep Taýýyp Erdogan19,422,71468.958,744,94731.05Hawa sesi
Sentýabr 12, 2010Rejep Taýýyp Erdogan21,789,18057.8815,854,11342.12Hawa sesi
Aprel 16, 2017Binaly Ýyldyrym25,157,02551.4123,777,09148.59Hawa sesi


  1. 1 2 "AK PARTİ". yargitaycb.gov.tr. Archived from the original on 7 February 2019. Retrieved 4 January 2018. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  2. Hüseyin Şengül. "AKP mi, AK Parti mi?". bianet.org. Retrieved 25 April 2018.
  3. "Conservative Democracy and the Future of Turkish Secularism". Archived from the original on 2016-10-07. Retrieved 2018-06-26. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  4. 1 2 Cook, Steven A. (2012). "Recent History: The Rise of the Justice and Development Party". U.S.-Turkey Relations: A New Partnership to. Council on Foreign Relations: 52.
  5. Göçek, Fatma Müge (2011). "The Transformation of Turkey: Redefining State and Society from the Ottoman Empire to the Modern Era". I.B. Tauris: 56. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (help)
    Tocci, Nathalie (2012). "Turkey and the European Union". The Routledge Handbook of Modern Turkey. Routledge: 241.
  6. "Erdoğan's Triumph". Financial Times. July 24, 2007. Arxivləşdirilib: saytından March 7, 2021 tarixində. https://web.archive.org/web/20210307224056/https://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache%3ASl32wdBptjIJ%3Ahttps%3A%2F%2Fwww.ft.com%2Fcontent%2Ff452a898-397e-11dc-ab48-0000779fd2ac+&cd=1&hl=en&ct=clnk&gl=us. "The AKP is now a national conservative party — albeit rebalancing power away from the westernised urban elite and towards Turkey's traditional heartland of Anatolia — as well as the Muslim equivalent of Europe's Christian Democrats."
  7. Osman Rifat Ibrahim. "AKP and the great neo-Ottoman travesty". Al Jazeera. Retrieved 7 June 2015.
  8. "Düşünmek Taraf Olmaktır". taraf.com.tr. Archived from the original on 26 June 2015. Retrieved 7 June 2015. {{cite web}}: Unknown parameter |dead-url= ignored (|url-status= suggested) (help)
  9. Soner Cagaptay. "Turkey's divisions are so deep they threaten its future". Guardian. Retrieved 2015-12-27.
  10. GlobalSecurity.org - Reliable Security Information. "Justice and Development Party (AKP) Adalet ve Kalkinma Parti (AKP)". GlobalSecurity.org - Reliable Security Information. Retrieved 13 December 2017. Others suggest that that around 60 percent of AKP,s supporters were traditional (non-Islamist) conservatives, around 15 percent were Islamist-oriented voters, with the rest mostly swing protest voters upset with corruption in the other parties. {{cite web}}: Cite has empty unknown parameter: |1= (help)