Zuni Adamlar

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa
Jump to navigation Jump to search
Adaty Zuni watany, Orta ýer (Zuni dili: Halona Idiwan'a) açyk ýaşyl reňkde görkezilýär. Häzirki Zuni rezervasiýasy goýy ýaşyl reňkde.

Zuni halky (Zuni dili: A: shiwi) ABŞ-da, esasanam Arizona we Nýu-Meksiko ştatlarynda ýaşaýan ýerli amerikan toparydyr. Adobe bilen gurlan "Pueblos" atly köp derejeli ýaşaýyş jaý toplumlarynda ýaşadylar.

Zuni adatça Zuni dilinde gürleýär, başga bir ýerli Amerikan dili bilen hiç hili baglanyşygy bolmadyk izolýasiýa dili. Lingwistler zuni azyndan 7000 ýyl bäri diliniň bitewiligini saklap gelýär diýip hasaplaýarlar. Zuni muňa garamazdan, Keresan, Hopi we Pimadan din we dini ybadatlar bilen baglanyşykly birnäçe sözleri paýlaşýar. Zuni adaty däp-dessurlaryny, däp-dessurlary we tanslary, garaşsyz we üýtgeşik ynanç ulgamy bilen dowam etdirýär.

Zuni elipbiýi. Latyn ýazuwy bilen ýazylýar we dil izolýasiýa edilýär.

Zuni suwarymly oba hojalygynda ýaşaýan we mal bakýan adaty adamlardy we olar. Unyuwaş-ýuwaşdan Zuni az ekerançylyk edip, ykdysady ösüş serişdesi hökmünde goýun we mal sürüsine ýüz tutupdyr. Çöl oba hojalygy hökmünde gazanan üstünlikleri, serişdeleri seresaply dolandyrmak we tygşytlamak, şeýle hem jemgyýeti goldamagyň çylşyrymly ulgamy bilen baglanyşyklydyr. Döwrebap Zuni köp sanly adaty sungat we senetçilik söwdasyna bil baglaýar. Käbir Zuni henizem köne äheňli Pueblosda, käbirleri häzirki zaman jaýlarynda ýaşaýar. Olaryň ýerleşýän ýeri birneme izolirlenen, ýöne hormatlanýan syýahatçylary garşylaýarlar.