Ykdysadyýet

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa
Jump to navigation Jump to search
Her işçä ýurtlaryň jemi içerki önüminiň derejesi (2020))

Ykdysadyýet, önümçiligi, paýlanyşy we söwdany, şeýle hem harytlaryň we hyzmatlaryň sarp edilişini öwrenmekdir. Giň manyda aýdylanda, ýetmezçilik edýän çeşmeleri öndürmek, ulanmak we dolandyrmak bilen baglanyşykly amallary, gepleşikleri we maddy aňlatmalary nygtaýan sosial sfera hökmünde kesgitlenilýär. Belli bir ykdysadyýet, esasy faktorlar hökmünde medeniýeti , gymmatlyklary, bilimi, tehnologiki ewolýusiýa, taryh, jemgyýetçilik gurluşy, syýasy gurluşy, hukuk ulgamlary we tebigy baýlyklardyr öz içine alýan prosesleriň toplumydyr. Bu faktorlar many berýär we ykdysadyýetiň şertlerini we parametrlerini kesgitleýär. Başga sözler bilen aýdylanda, ykdysady sfera birnäçe ugurlar bilen ýakyndan baglanyşykly adam amallarynyň we amallarynyň sosial sferasydyr.

Ykdysady agentler şahsyýetler, kärhanalar , guramalar ýa-da hökümetler bolup biler . Ykdysady amallar, adatça belli bir walýutada ýa-da belli bir bahada satylýan harytlaryň ýa-da hyzmatlaryň gymmaty barada iki topar ýa-da iki tarap ylalaşanda ýüze çykýar. Şeýle-de bolsa, pul amallary ykdysady sferanyň diňe az bölegini emele getirýär.

Ykdysady işjeňlik, tebigy baýlyklary, zähmeti we maýa ulanýan önümçilik bilen höweslendirilýär. Wagtyň geçmegi bilen tehnologiýa , innowasiýa (täze önümler, hyzmatlar, amallar, bazarlary giňeltmek, bazarlary diwersifikasiýa etmek, bazarlaryň derejesini ýokarlandyrmak, girdeji funksiýalary), mysal üçin intellektual eýeçilik we önümçilik gatnaşyklarynyň üýtgemegi. (has bellemeli zat, çagalaryň zähmeti dünýäniň käbir ýerlerinde bilime ähliumumy elýeterlilik bilen çalşyryldy).

Salgylanmalar[düzet | çeşmäni düzet]