Deýmos (hemra)

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa
Jump to navigation Jump to search

Deýmosyň orbitasy. Deýmos Marsyň ikinji hemrasydyr. Deýmos Marsdan iň uzak nokadynda: 23 463 km, iň ýakyn nokadynda bolsa, 23 453 km uzaklykdadyr. Ortaça, 23 458 km uzaklykdadyr. Onuň orbitasynyň eksentrisiteti: 0.0002-dir. Deýmos Marsyň daşyndan hem-de öz daşyndan 1,26 günde (~30 sagat 14 minut 24 sekuntda) bir gezek aýlanýar. Onuň öz daşyndaky hem-de Marsyň daşyndaky tizligi: 1,351-1,352 km/sek aralygynda üýtgeýär. Öz daşyndaky hem-de Marsyň daşyndaky tizliginiň deňligi sebäpli ol hem Fobos ýaly Marsa diňe bir ýüzüni görkezýär.

Fiziki aýratynlyklary. Deýmosyň radiusy: 6.2 km-dir (Aýyň 0,0036 essesi). Massasy: 1.,4763 x 10-uň 15-nji derejesidir. Ortaça dykyzlygy: ~1.48 g/sm3 (Ýeriň 0, 268 essesi).

Deýmos sözi Gadymy Grek dilinden terjime edeniňde "elhenç" diýmekligi aňladýar. Bu hemra amerikan astronom Asaph Hall tarapyndan 1877-nji ýylyň 12-nji awgustynda tapyldy. Deýmosyň emele gelşi barada birnäçe çaklamalar bar. Emma, häzirki wagtda iň esasy çaklama Deýmosyň aslynda asteroid guşaklygyndaky bir asteroiddigi Marsyň ýakynyndan geçýärkä, Marsyň dartyş güýjüne garşy durup bilmän häzirki orbitasyna ýerleşendigidir. Deýmos hem beýleki asteroidler ýaly esasan daşlardan hem-de buzlardan emele gelendigi çaklanylýar.