Mazmuna geçiň

Özbegistan Superligasy

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa
Özbegistan Superligasy
GuramaçylykÖzbegistan Professional Futbol Ligasy
Döredildi1992
Birinji möwsüm1992
ÝurtÖzbegistan baýdagy Özbegistan
Ştatlar
Klublaryň sany16
MahabatAFK Chempyonlar Ligasy
BaglanyşykÖzbegistan Pro ligasy
Nefči
(2025)
Top goalscorerAsror Alikulow
Broadcaster(s)Sport TV
Futbol TV
Sponsor(s)Artel
Websitepfl.uz
Current: 2026

Özbegistan Superligasy (özb. Oʻzbekiston Superligasi) — Özbegistanyň professional futbol klublarynyň ýokary derejeli bäsleşigi. Hemaýatkärlik nukdaýnazaryndan Artel Superligasy hem diýilýär. Özbegistanyň superligasy Özbegistan Professional Futbol Ligasy tarapyndan geçirilýär. Häzirki wagtda superligada gatnaşýan toparlaryň sany 14. Möwsümiň ahyrynda superligada soňky iki orny eýelän klublar Pro ligasyna göçüriler. superliganyň ahyrynda 12-nji orunda durýan topar Pro liganyň 3-nji orny eýeleýän klub bilen Geçiş oýnuna gatnaşar. Özbegistan Superligasynyň ýeňijisi indiki möwsümde Aziýa Çempionlar ligasyna gatnaşmaga, şeýle hem Özbegistan Superkubogynda milli kubogyň ýeňijisine garşy oýnamaga mümkinçilik alar.

Bäsdeşlik formaty

[düzet | çeşmäni düzet]

Ýaryşlary dolandyrmak, guramak we gözegçilik Özbegistanyň Professional Futbol Ligasy tarapyndan amala aşyrylýar. superliganyň adaty iki aýlawly formatda gurnalmagy. Çempionat her ýyl fewral aýynyň ahyrynda başlar we noýabr aýyna çenli dowam eder. Möwsümde her klub beýleki klublara garşy iki gezek, bir gezek öýde we bir gezek uzakda - jemi 26 oýun oýnaýar. Toparlar ýeňiş üçin üç oçko, deňme-deň bir bal we ýitgi üçin bal almaýarlar. Toparlar umumy ballar boýunça ýerleşdirilýär we möwsümiň ahyrynda iň ýokary orny eýeleýän klub çempiondyr. U-21 çempionatynyň oýny superligadaky esasy topar oýnundan bir gün soň geçirilýär.

Özbegistanda milli futbol çempionaty 1992-nji ýyldan bäri geçirilip gelinýär. Birinji çempionatda Pahtakor bilen Neftçi birmeňzeş bal gazandy we netijede bilelikdäki çempionlygy gazandy. Özbegistan futbol çempionatynyň iň ýokary bölümi aslynda “Oli ligasy” diýlip atlandyryldy. Milli çempionat 1992-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli Oli Liga ady bilen gurnaldy. 2018-nji ýyldan bäri Özbegistan Professional Futbol Ligasy içerki çempionaty üýtgedip, ýokary bölümi Özbegistan superligasyna öwürdi[1].

Özbeg klublarynyň arasynda Daşkentiň Pahtakor topary iň meşhurdyr. Pahtakor şu wagta çenli 15 gezek Özbek çempionatynda ýeňiji boldy. Özbek superligasynyň ýeňijileri Aziýa Çempionlar ligasyna gatnaşarlar. Hususan-da, Özbek çempionatynyň we Özbek kubogynyň ýeňijisi Aziýa Çempionlar ligasynyň toparçasyna gönüden-göni gatnaşar, superliganyň kümüş we bürünç medallarynyň ýeňijileri bolsa saýlama oýunlary arkaly Çempionlar ligasyna gatnaşar. Şu wagta çenli Kontinental Çempionlar ligasyndaky superliganyň toparlarynyň iň gowy netijesi ýarym final boldy. Birnäçe ýylda Aziýanyň iň abraýly ýaryşy bolan AFK kubogyna özbek klublary gatnaşdy. Hususan-da, Nasaf 2011-nji ýylda AFK kubogynyň finalynda ýeňiji boldy.

Superligada legionerleriň çäkleri

[düzet | çeşmäni düzet]

UzPFL ýaryşlary üçin bir klub 5-e çenli daşary ýurtly oýunçyny legioner hökmünde hasaba alyp biler. Olaryň biri (ýa-da hemmesi) Aziýa Futbol Konfederasiýasyna agza ýurduň raýaty bolmaly, ýagny 4 + 1 çäk Özbegistanda ulanylýar. AFK-a agza ýurtdan legioner ýok bolsa, klub anketa görnüşinde 4-den gowrak daşary ýurtly oýunçyny goşup bilmez (ferma klubynda hasaba alnan oýunçy hem hasaplanýar).

Superliganyň oýunçylarynyň ýazgylary

[düzet | çeşmäni düzet]

Özbegiýanyň Superligasynda köp sanly meşhur içerki we daşary ýurtly oýunçy oýnady. Hususan-da, Braziliýaly Riwaldo 2008-nji ýyldan 2010-njy ýyla çenli "Bunyodkor" abraýyny gorady. 2009-njy ýylda Riwaldo 20 pökgi bilen Özbek çempionatynda iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. superligada iň köp gol salan rekord eýesi Anwar Berdiýewdyr. Uzak wagtlap "Neftçi" toparynda oýnan oýunçy, Özbek çempionatynyň taryhynda 225 pökgi geçirmegi başardy. Oýunlaryň sany boýunça rekord eýesi Asror Alikulowdyr. Pastakyn geçmişiň meşhur goragçysy jemi 520 oýunda oýnady[2][3].

Möwsümleýin ýeňijiler

[düzet | çeşmäni düzet]

Her möwsümiň ahyrynda Super liganyň üç ýeňijisi we iň pes orny eýeleýän we Özbegistan Pro ligasyna degişli toparlar kesgitlenýär[4].

Ningeňiji klublar

[düzet | çeşmäni düzet]

Pahtakordan soň iň köp ýeňiji bolan toparlar - Neftçi we Bunyodkor. Iki topar hem Özbegistan çempionatynda taryhynda 5 gezek altyn medal gazandylar[5].

Hemişe liganyň tablisasy, 1992–2024 möwsümi

2024-nji ýylyň 30-njy noýabrynda oýnalan oýuna görä
Ýerleşişi Topar Möwsüm Ballar Oýunlar oýnaldy Wineň Çyzyň Ossitgi Gollar Kabul edilan gollar Çempion Ikinji orunda Üçünji orunda Iň gowy orunda
1Paxtakor332058968651159158212882016621
2Neftchi30167289050416022616679425911
3Navbahor3315069684502093091556111411111
4Nasaf281494816443175198139884714111
5Buxoro291121864325146393112813140102
6Soʻgʻdiyona291047856293168395108113410112
7Bunyodkor1810045082991111008704355311
8Andijon28945818256177385106613290005
9Metallurg2793078225317135892511690005
10Dinamo2589575825313636991210190004
11Qizilqum2589072225216130985110220013
12Lokomotiv178774862541151698366333411
13Mashal197445382141022236737250112
14Olmaliq176694781891021836786500122
15Qoʻqon 191217634516180942526708720005
16Traktor16621490178872256848140004
17Surxon18572530158982636049450006
18Doʻstlik11559346169521256695322001
19Shoʻrtan12381340109541773935660004
20MHSK736221610644664203351111
21Xorazm823024862441422815180007
22Zarafshon62171966037992363550009
23Yangiyer7205216563712326638500010
24Orol Nukus515516444239717132900011
25Kosonsoy Namangan51451564025911713050008
26Guliston5119154341710314234000014
27Atlaschi41181243416741492800007
28Chirchiq410312226257113024000014
29Toʻpalang396862812461031460009
30Kimyogar39610425215811319300014
31Olimpik3917821282979980006
32Akademiya159341611772450005
33Semurgʻ257721512459920000012
34Turon2335261531328800013
35Sementchi131308715396400015
36Chilonzor130348620517000016
37Shahrixon128327718256700015
38Obod124306618255100014
39Vobkent115303621237000016
40Uz-Dong-Ju113302721176500016
Häzirki 2025 Özbegistan Superligasynda oýnaýan toparlar
Häzirki 2025 Özbegistan Pro ligasyna gatnaşýan toparlar
Häzirki 2025 Özbegistan Birinji ligasynda oýnaýan toparlar
Klubyň işi bes edilýär.

Super liganyň oýunçy ýazgylary

[düzet | çeşmäni düzet]

Reýtingler we möwsüm boýunça iň köp pökgi geçirenler

[düzet | çeşmäni düzet]

Özbegistan çempionatynyň ilkinji möwsüminde Waleriý Keçinow 24 pökgi bilen iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. 2000-nji ýyl möwsüminde Jafar Irismetow "Dostlik" topary üçin 45 pökgi geçirip, möwsümiň iň köp pökgi geçiren oýunçysy boldy, bu netije henizem bir möwsümiň rekordy hasaplanýar[8].

Möwsüm Çempion Ikinji orun Üçünji orun
1992 1 Pahtakor Neftçi Sogdiana
1993 Neftçi Pahtakor Navbahor
1994 Neftçi Fergana Nurafşon Buhara Navbahor Namangan
1995 Neftçi-Fergana MHSK Navbahor-Namangan
1996 Navbahor Neftçi MHSK
1997 MHSK Neftçi Navbahor
1998 Pahtakor Neftçi Fergana Navbahor Namangan
1999 Dostlik Neftçi Fergana Navbahor Namangan
2000 Dostlik Neftçi Fergana Nasaf Karshi
2001 Neftçi Fergana Pahtakor Nasaf Karshi
2002 Pahtakor Neftçi Gyzylkum
2003 Pahtakor Neftçi Navbahor
2004 Pahtakor Neftçi Fergana Navbahor
2005 Pahtakor Maşal Mubarek Nasaf Karshi
2006 Pahtakor Neftçi Nasaf
2007 Pahtakor Kuruwçi Maşal Mubarek
2008 2 Bunyodkor Pahtakor Neftçi
2009 Bunyodkor Pahtakor Nasaf Karshi
2010 Bunyodkor Pahtakor Nasaf Karshi
2011 Bunyodkor Nasaf Karshi Pahtakor
2012 Pahtakor Bunyodkor Lokomotiw Daşkent
2013 Bunyodkor Lokomotiw Daşkent Nasaf Karshi
2014 Pahtakor Lokomotiw Daşkent Nasaf Karshi
2015 Pahtakor Lokomotiw Daşkent Nasaf Karshi
2016 Lokomotiw Daşkent Nasaf Karshi Bunyodkor
2017 Lokomotiw Daşkent Nasaf Karshi Pahtakor
2018 Lokomotiw Daşkent Pahtakor Navbahor Namangan
2019 Pahtakor Lokomotiw Daşkent Bunyodkor
2020 Pahtakor Nasaf AGMK
2021 Pahtakor Sogdiana AGMK
2022 Pagtakor[9] Navbahor Namangan Nasaf Karshi
2023 Pahtakor Nasaf Karshi Navbahor Namangan
2024 Nasaf Karshi OKMK Navbahor Namangan

Hemaýatkärlik

[düzet | çeşmäni düzet]

1992-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli Özbegistan Super ligasynyň haýsydyr bir kompaniýa bilen hemaýatkärlik hukugy ýokdy. Diňe 2018-nji ýyldan başlap Özbegistan Super ligasy liganyň hemaýatkäri boldy. 2018-nji ýylyň 4-nji aprelinde Özbegistan Futbol Assosiasiýasynyň wise-prezidenti Umid Ahmadjonow we resmi PepsiCo çüýşesi IBT, PepsiCo-nyň 2018 möwsümi üçin resmi liganyň hemaýatkäri boljakdygy barada ylalaşdylar[10].

Döwür Hemaýatkäri Ady
1992–2017 Hemaýatkäri ýok Oli Liga
2018 Pepsi Pepsi Özbegistan Super ligasy
2019–2023 Coca-Cola Coca-Cola Özbegistan Super ligasy
2024 - häzirki Artel Artel Özbegistan Super ligasy

Salgylanmalar

[düzet | çeşmäni düzet]
  1. "Breaking: Oliy Liga tugatildi!".
  2. ПФЛ / Лига хақида, archived from the original on 2011-06-13, retrieved 2025-10-08
  3. "Олий лига РЕТРО: Чемпион бўла олмаган юлдузларнинг рамзий терма жамоаси".
  4. "Uzbekistan Super League most appearances (9 December 2018)" (in özbek dili). Championat.asia. 9-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  5. 25 ta Oʻzbekiston chempionatining umumiy jadvali, 30 November 2016 (in Uzbek)
  6. "Uzbekistan Super League all time topscoreres (as of 10 December 2018)". Championat.asia. 10-njy dekabr 2018. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
  7. "Uzbekistan Super League most appearances (9 December 2018)" (in özbekçe). Championat.asia. 9-njy dekabr 2018. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
  8. "Суперлига по футболу представила своего первого титульного спонсора". Nuz.uz. 5.4.2018. Arxivləşdirilib: saytından 2018-04-28 tarixində. https://web.archive.org/web/20180428180859/https://nuz.uz/sport/31749-superliga-po-futbolu-predstavila-svoego-pervogo-titulnogo-sponsora.html.
  9. ""Pahtakor" çempion, "Kokon-1912" göçürildi!".
  10. .