Özbegistan Superligasy

Özbegistan Superligasy
Guramaçylyk	Özbegistan Professional Futbol Ligasy
Döredildi	1992
Birinji möwsüm	1992
Ýurt	Özbegistan
	Ştatlar
Klublaryň sany	16
Mahabat	AFK Chempyonlar Ligasy
Baglanyşyk	Özbegistan Pro ligasy
	Nasaf ; (2024)
Top goalscorer	Asror Alikulow
Broadcaster(s)	Sport TV; Futbol TV
Sponsor(s)	Artel
Website	pfl.uz
	Current: 2025

Özbegistan Superligasy (özb. Oʻzbekiston Superligasi) — Özbegistanyň professional futbol klublarynyň ýokary derejeli bäsleşigi. Hemaýatkärlik nukdaýnazaryndan Artel Superligasy hem diýilýär. Özbegistanyň superligasy Özbegistan Professional Futbol Ligasy tarapyndan geçirilýär. Häzirki wagtda superligada gatnaşýan toparlaryň sany 14. Möwsümiň ahyrynda superligada soňky iki orny eýelän klublar Pro ligasyna göçüriler. superliganyň ahyrynda 12-nji orunda durýan topar Pro liganyň 3-nji orny eýeleýän klub bilen Geçiş oýnuna gatnaşar. Özbegistan Superligasynyň ýeňijisi indiki möwsümde Aziýa Çempionlar ligasyna gatnaşmaga, şeýle hem Özbegistan Superkubogynda milli kubogyň ýeňijisine garşy oýnamaga mümkinçilik alar.

Bäsdeşlik formaty

Ýaryşlary dolandyrmak, guramak we gözegçilik Özbegistanyň Professional Futbol Ligasy tarapyndan amala aşyrylýar. superliganyň adaty iki aýlawly formatda gurnalmagy. Çempionat her ýyl fewral aýynyň ahyrynda başlar we noýabr aýyna çenli dowam eder. Möwsümde her klub beýleki klublara garşy iki gezek, bir gezek öýde we bir gezek uzakda - jemi 26 oýun oýnaýar. Toparlar ýeňiş üçin üç oçko, deňme-deň bir bal we ýitgi üçin bal almaýarlar. Toparlar umumy ballar boýunça ýerleşdirilýär we möwsümiň ahyrynda iň ýokary orny eýeleýän klub çempiondyr. U-21 çempionatynyň oýny superligadaky esasy topar oýnundan bir gün soň geçirilýär.

Taryh

Özbegistanda milli futbol çempionaty 1992-nji ýyldan bäri geçirilip gelinýär. Birinji çempionatda Pahtakor bilen Neftçi birmeňzeş bal gazandy we netijede bilelikdäki çempionlygy gazandy. Özbegistan futbol çempionatynyň iň ýokary bölümi aslynda “Oli ligasy” diýlip atlandyryldy. Milli çempionat 1992-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli Oli Liga ady bilen gurnaldy. 2018-nji ýyldan bäri Özbegistan Professional Futbol Ligasy içerki çempionaty üýtgedip, ýokary bölümi Özbegistan superligasyna öwürdi^[1].

Klublar

Özbeg klublarynyň arasynda Daşkentiň Pahtakor topary iň meşhurdyr. Pahtakor şu wagta çenli 15 gezek Özbek çempionatynda ýeňiji boldy. Özbek superligasynyň ýeňijileri Aziýa Çempionlar ligasyna gatnaşarlar. Hususan-da, Özbek çempionatynyň we Özbek kubogynyň ýeňijisi Aziýa Çempionlar ligasynyň toparçasyna gönüden-göni gatnaşar, superliganyň kümüş we bürünç medallarynyň ýeňijileri bolsa saýlama oýunlary arkaly Çempionlar ligasyna gatnaşar. Şu wagta çenli Kontinental Çempionlar ligasyndaky superliganyň toparlarynyň iň gowy netijesi ýarym final boldy. Birnäçe ýylda Aziýanyň iň abraýly ýaryşy bolan AFK kubogyna özbek klublary gatnaşdy. Hususan-da, Nasaf 2011-nji ýylda AFK kubogynyň finalynda ýeňiji boldy.

Superligada legionerleriň çäkleri

UzPFL ýaryşlary üçin bir klub 5-e çenli daşary ýurtly oýunçyny legioner hökmünde hasaba alyp biler. Olaryň biri (ýa-da hemmesi) Aziýa Futbol Konfederasiýasyna agza ýurduň raýaty bolmaly, ýagny 4 + 1 çäk Özbegistanda ulanylýar. AFK-a agza ýurtdan legioner ýok bolsa, klub anketa görnüşinde 4-den gowrak daşary ýurtly oýunçyny goşup bilmez (ferma klubynda hasaba alnan oýunçy hem hasaplanýar).

Superliganyň oýunçylarynyň ýazgylary

Özbegiýanyň Superligasynda köp sanly meşhur içerki we daşary ýurtly oýunçy oýnady. Hususan-da, Braziliýaly Riwaldo 2008-nji ýyldan 2010-njy ýyla çenli "Bunyodkor" abraýyny gorady. 2009-njy ýylda Riwaldo 20 pökgi bilen Özbek çempionatynda iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. superligada iň köp gol salan rekord eýesi Anwar Berdiýewdyr. Uzak wagtlap "Neftçi" toparynda oýnan oýunçy, Özbek çempionatynyň taryhynda 225 pökgi geçirmegi başardy. Oýunlaryň sany boýunça rekord eýesi Asror Alikulowdyr. Pastakyn geçmişiň meşhur goragçysy jemi 520 oýunda oýnady^[2]^[3].

Möwsümleýin ýeňijiler

Her möwsümiň ahyrynda Super liganyň üç ýeňijisi we iň pes orny eýeleýän we Özbegistan Pro ligasyna degişli toparlar kesgitlenýär^[4].

Ningeňiji klublar

Pahtakordan soň iň köp ýeňiji bolan toparlar - Neftçi we Bunyodkor. Iki topar hem Özbegistan çempionatynda taryhynda 5 gezek altyn medal gazandylar^[5].

Hemişe liganyň tablisasy, 1992–2024 möwsümi

2024-nji ýylyň 30-njy noýabrynda oýnalan oýuna görä

Ýerleşişi	Topar	Möwsüm	Ballar	Oýunlar oýnaldy	Wineň	Çyzyň	Ossitgi	Gollar	Kabul edilan gollar	Çempion	Ikinji orunda	Üçünji orunda	Iň gowy orunda
1	Paxtakor	33	2058	968	651	159	158	2128	820	16	6	2	1
2	Neftchi	30	1672	890	504	160	226	1667	942	5	9	1	1
3	Navbahor	33	1506	968	450	209	309	1556	1114	1	1	11	1
4	Nasaf	28	1494	816	443	175	198	1398	847	1	4	11	1
5	Buxoro	29	1121	864	325	146	393	1128	1314	0	1	0	2
6	Soʻgʻdiyona	29	1047	856	293	168	395	1081	1341	0	1	1	2
7	Bunyodkor	18	1004	508	299	111	100	870	435	5	3	1	1
8	Andijon	28	945	818	256	177	385	1066	1329	0	0	0	5
9	Metallurg	27	930	782	253	171	358	925	1169	0	0	0	5
10	Dinamo	25	895	758	253	136	369	912	1019	0	0	0	4
11	Qizilqum	25	890	722	252	161	309	851	1022	0	0	1	3
12	Lokomotiv	17	877	486	254	115	169	836	633	3	4	1	1
13	Mashal	19	744	538	214	102	223	673	725	0	1	1	2
14	Olmaliq	17	669	478	189	102	183	678	650	0	1	2	2
15	Qoʻqon 1912	17	634	516	180	94	252	670	872	0	0	0	5
16	Traktor	16	621	490	178	87	225	684	814	0	0	0	4
17	Surxon	18	572	530	158	98	263	604	945	0	0	0	6
18	Doʻstlik	11	559	346	169	52	125	669	532	2	0	0	1
19	Shoʻrtan	12	381	340	109	54	177	393	566	0	0	0	4
20	MHSK	7	362	216	106	44	66	420	335	1	1	1	1
21	Xorazm	8	230	248	62	44	142	281	518	0	0	0	7
22	Zarafshon	6	217	196	60	37	99	236	355	0	0	0	9
23	Yangiyer	7	205	216	56	37	123	266	385	0	0	0	10
24	Orol Nukus	5	155	164	44	23	97	171	329	0	0	0	11
25	Kosonsoy Namangan	5	145	156	40	25	91	171	305	0	0	0	8
26	Guliston	5	119	154	34	17	103	142	340	0	0	0	14
27	Atlaschi	4	118	124	34	16	74	149	280	0	0	0	7
28	Chirchiq	4	103	122	26	25	71	130	240	0	0	0	14
29	Toʻpalang	3	96	86	28	12	46	103	146	0	0	0	9
30	Kimyogar	3	96	104	25	21	58	113	193	0	0	0	14
31	Olimpik	3	91	78	21	28	29	79	98	0	0	0	6
32	Akademiya	1	59	34	16	11	7	72	45	0	0	0	5
33	Semurgʻ	2	57	72	15	12	45	99	200	0	0	0	12
34	Turon	2	33	52	6	15	31	32	88	0	0	0	13
35	Sementchi	1	31	30	8	7	15	39	64	0	0	0	15
36	Chilonzor	1	30	34	8	6	20	51	70	0	0	0	16
37	Shahrixon	1	28	32	7	7	18	25	67	0	0	0	15
38	Obod	1	24	30	6	6	18	25	51	0	0	0	14
39	Vobkent	1	15	30	3	6	21	23	70	0	0	0	16
40	Uz-Dong-Ju	1	13	30	2	7	21	17	65	0	0	0	16

	Häzirki 2025 Özbegistan Superligasynda oýnaýan toparlar
	Häzirki 2025 Özbegistan Pro ligasyna gatnaşýan toparlar
	Häzirki 2025 Özbegistan Birinji ligasynda oýnaýan toparlar
	Klubyň işi bes edilýär.

Super liganyň oýunçy ýazgylary

Iň köp gol salanlar

2024-nji ýyla çenli^[6]

Ýerleşişi	Ady	Ýyllar	Gollaryň sany
1	Anvar Berdiyev	1995—2019	225
2	Zafar Xolmurodov	1997—2012	200
3	Shuhrat Mirxoldorshoyev	2000—2014	194
4	Baxtiyor Hamidullayev	1997—2011	178
5	Jaʼfar Irismetov	1993—2012	174
6	Umid Isoqov	1994—2009	171
7	Ravshan Bozorov	1992—2007	171
8	Anvarjon Soliyev	1996—2015	164
9	Oybek Usmonxo‘jayev	1992—2005	157
10	Dragan Ćeran	2016—hozirgacha	143
11	Rustam Doʻrmonov	1992—2002	133
12	Farid Xabibulin	1992—2004	131
13	Muxtor Qurbonov	1993—2009	128
14	Noʻmon Hasanov	1992—2009	125
15	Nosirbek Otaqoʻziyev	2003—2017	117
16	Server Jeparov	2000—2019	113
17	Temurxoʻja Abduxoliqov	2010—hozirgacha	108
18	Shuhrat Rahmonqulov	1992—2005	108
19	Nematullo Quttiboev	1992—2007	106
20	Shahboz Erkinov	2003—2024	105
21	Artur Gevorkyan	2007—2018	105
22	Oleg Shatskix	1993—2003	105
23	Vali Keldiyev	1992—2006	104
24	Marat Bikmayev	2003—2023	103
25	Zayniddin Tojiyev	2001—2015	102

Köp görnüş

2024-nji ýyla çenli^[7]

Ýerleşişi	Ady	Ýyllar	San
1	Asror Aliqulov	1995—2015	520
2	Jasur Hasanov	1999—hozirgacha	505
3	Anvar Berdiyev	1995—2019	505
4	Ignatiy Nesterov	2001—2023	466
5	Anvar Gʻofurov	2000—2020	455
6	Hikmat Hoshimov	1998—2017	453
7	Ilhom Yunusov	2000—2018	431
8	Botir Qorayev	1999—2017	428
9	Erkin Boydullayev	2002—2023	428
10	Vali Keldiyev	1992—2006	415
11	Xayrulla Karimov	1996—2016	410
12	Roʻziqul Berdiyev	1992—2008	408
13	Abdumajid Toirov	1996—2013	406
14	Anvar Soliyev	1996—2015	406
15	Noʻmon Hasanov	1992—2009	402
16	Muxtor Qurbonov	1992—2012	402
17	Shavkat Salomov	2000—2022	368
17	Mansur Saidov	2000—2021	373
18	Nosirbek Otaqoʻziyev	2003—2017	351
19	Artur Gevorkyan	2007—2018	330
20	Maʼmur Ikromov	2003—2022	323

Reýtingler we möwsüm boýunça iň köp pökgi geçirenler

Özbegistan çempionatynyň ilkinji möwsüminde Waleriý Keçinow 24 pökgi bilen iň köp pökgi geçiren oýunçy boldy. 2000-nji ýyl möwsüminde Jafar Irismetow "Dostlik" topary üçin 45 pökgi geçirip, möwsümiň iň köp pökgi geçiren oýunçysy boldy, bu netije henizem bir möwsümiň rekordy hasaplanýar^[8].

Möwsüm	Çempion	Ikinji orun	Üçünji orun
1992 ¹	Pahtakor	Neftçi	Sogdiana
1993	Neftçi	Pahtakor	Navbahor
1994	Neftçi Fergana	Nurafşon Buhara	Navbahor Namangan
1995	Neftçi-Fergana	MHSK	Navbahor-Namangan
1996	Navbahor	Neftçi	MHSK
1997	MHSK	Neftçi	Navbahor
1998	Pahtakor	Neftçi Fergana	Navbahor Namangan
1999	Dostlik	Neftçi Fergana	Navbahor Namangan
2000	Dostlik	Neftçi Fergana	Nasaf Karshi
2001	Neftçi Fergana	Pahtakor	Nasaf Karshi
2002	Pahtakor	Neftçi	Gyzylkum
2003	Pahtakor	Neftçi	Navbahor
2004	Pahtakor	Neftçi Fergana	Navbahor
2005	Pahtakor	Maşal Mubarek	Nasaf Karshi
2006	Pahtakor	Neftçi	Nasaf
2007	Pahtakor	Kuruwçi	Maşal Mubarek
2008 ²	Bunyodkor	Pahtakor	Neftçi
2009	Bunyodkor	Pahtakor	Nasaf Karshi
2010	Bunyodkor	Pahtakor	Nasaf Karshi
2011	Bunyodkor	Nasaf Karshi	Pahtakor
2012	Pahtakor	Bunyodkor	Lokomotiw Daşkent
2013	Bunyodkor	Lokomotiw Daşkent	Nasaf Karshi
2014	Pahtakor	Lokomotiw Daşkent	Nasaf Karshi
2015	Pahtakor	Lokomotiw Daşkent	Nasaf Karshi
2016	Lokomotiw Daşkent	Nasaf Karshi	Bunyodkor
2017	Lokomotiw Daşkent	Nasaf Karshi	Pahtakor
2018	Lokomotiw Daşkent	Pahtakor	Navbahor Namangan
2019	Pahtakor	Lokomotiw Daşkent	Bunyodkor
2020	Pahtakor	Nasaf	AGMK
2021	Pahtakor	Sogdiana	AGMK
2022	Pagtakor^[9]	Navbahor Namangan	Nasaf Karshi
2023	Pahtakor	Nasaf Karshi	Navbahor Namangan
2024	Nasaf Karshi	OKMK	Navbahor Namangan

Hemaýatkärlik

1992-nji ýyldan 2017-nji ýyla çenli Özbegistan Super ligasynyň haýsydyr bir kompaniýa bilen hemaýatkärlik hukugy ýokdy. Diňe 2018-nji ýyldan başlap Özbegistan Super ligasy liganyň hemaýatkäri boldy. 2018-nji ýylyň 4-nji aprelinde Özbegistan Futbol Assosiasiýasynyň wise-prezidenti Umid Ahmadjonow we resmi PepsiCo çüýşesi IBT, PepsiCo-nyň 2018 möwsümi üçin resmi liganyň hemaýatkäri boljakdygy barada ylalaşdylar^[10].

Döwür	Hemaýatkäri	Ady
1992–2017	Hemaýatkäri ýok	Oli Liga
2018	Pepsi	Pepsi Özbegistan Super ligasy
2019–2023	Coca-Cola	Coca-Cola Özbegistan Super ligasy
2024 - häzirki	Artel	Artel Özbegistan Super ligasy

Salgylanmalar

↑ "Breaking: Oliy Liga tugatildi!".
↑ ПФЛ / Лига хақида, archived from the original on 2011-06-13, retrieved 2025-10-08
↑ "Олий лига РЕТРО: Чемпион бўла олмаган юлдузларнинг рамзий терма жамоаси".
↑ "Uzbekistan Super League most appearances (9 December 2018)" (in özbek dili). Championat.asia. 9-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
↑ 25 ta Oʻzbekiston chempionatining umumiy jadvali, 30 November 2016 (in Uzbek)
↑ "Uzbekistan Super League all time topscoreres (as of 10 December 2018)". Championat.asia. 10-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)
↑ "Uzbekistan Super League most appearances (9 December 2018)" (in oʻzbekcha). Championat.asia. 9-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)
↑ "Суперлига по футболу представила своего первого титульного спонсора". Nuz.uz. 5.4.2018. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2018-04-28 tarixində. https://web.archive.org/web/20180428180859/https://nuz.uz/sport/31749-superliga-po-futbolu-predstavila-svoego-pervogo-titulnogo-sponsora.html.
↑ ""Pahtakor" çempion, "Kokon-1912" göçürildi!".
↑ .

[1] "Breaking: Oliy Liga tugatildi!".

[2] ПФЛ / Лига хақида, archived from the original on 2011-06-13, retrieved 2025-10-08

[3] "Олий лига РЕТРО: Чемпион бўла олмаган юлдузларнинг рамзий терма жамоаси".

[4] "Uzbekistan Super League most appearances (9 December 2018)" (in özbek dili). Championat.asia. 9-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)

[5] 25 ta Oʻzbekiston chempionatining umumiy jadvali, 30 November 2016 (in Uzbek)

[6] "Uzbekistan Super League all time topscoreres (as of 10 December 2018)". Championat.asia. 10-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)

[7] "Uzbekistan Super League most appearances (9 December 2018)" (in oʻzbekcha). Championat.asia. 9-dekabr 2018-yil. {{cite web}}: Check date values in: |date= (help)CS1 maint: unrecognized language (link)

[8] "Суперлига по футболу представила своего первого титульного спонсора". Nuz.uz. 5.4.2018. Arxivləşdirilib: [1] saytından 2018-04-28 tarixində. https://web.archive.org/web/20180428180859/https://nuz.uz/sport/31749-superliga-po-futbolu-predstavila-svoego-pervogo-titulnogo-sponsora.html.

[9] ""Pahtakor" çempion, "Kokon-1912" göçürildi!".

[10] .

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]