Ulanyjy çekişme:G.Hoshwagtow
Mowzuk goşMeýilnama:
Kalahari çölüniň fiziki geografik ýerleşişi. Çölüň geologik we geomorfologik gurluşy. Suwlary Çölüň klimaty. Ösümlik we haýwanat dünýäsi. Kalahari çölüniň milli seýilgähleri we syýahatçylyk merkezleri.
Kalahari , Botswana , Günorta Afrika we Namibiýa ýurtlarynyň içinde ýerleşýän Afrikanyň günortasyndaky çöl. Ýakynda sebitiň köpelmegi sebäpli Angolanyň, Zimbabwäniň we Zambiýanyň çägine girdi. Kalahari-de hemişelik ýerüsti suwsyz gyzyl çäge bar. Tswana dilinde "suwsyz ýer" diýmekdir. "Uly teşne" manysyny berýän kala sözünden gelýär. Kalahari meýdany takmynan 600 müň km². Ol gatlak düzlükdäki depressiýa bilen çäklenýär . Gyzyl çägeleri goşmak bilen kenozoy çökündilerinden durýar. Bu çägelerden emele gelen çukurlara Kalahariniň "gyzyl barmaklary" diýilýär. Peýzacapeyň esasy görnüşi çöl sähralary, ýa-da akasiýa we baobably gyrymsy savanna ; Demirgazykda seýilgäh savannalary, günorta-günbatarda çägeli çöller bar. Göwher ýataklary bar. Kalahari sebitinde dünýäniň iň uly deltasy, hiç ýere akmaýan Okawango derýasy bar. 1-nji surat. Kalahari çölüniň geografik ýerleşişi. Howa. Kalahari howasy gurak, tomusda iň köp ýagyş we ýumşak gyşlar, günorta-gündogara guraklyk artýar. Ygalyň (150-den 500 mm-e çenli) tomus möwsüminde (noýabr - aprel) çäklidir, ýöne mukdary wagt we sebit boýunça ep-esli üýtgeýär. Kalahari Günorta Afrikanyň iň yssy sebitlerinden biridir. Ortaça iň ýokary temperatura 29 ° C, ortaça iň pes temperatura 12 ° C, bugarmak ýylda 3 müň mm. Ilaty. Kalahari şäheriniň paýtagty Botswananyň günbataryndaky Ghanzi atly şäherdir. Kalahari, wekilleri ektrodaktiliýa diýilýän seýrek genetiki anomaliýadan ejir çekýän Kalanga halkynyň mekanydyr . Korneý Çukowskiniň " Aýbolit " goşgusynda syrkaw haýwanlar Afrikada şu sözler bilen ýaşaýandyklaryny lukmanlara habar berýär : "Biz Zanzibarda , Kalahari we Saharada , Hippo-Po ýörän Fernando-Po dagynda , giň Limpopo boýunda ýaşaýarys ." Sanawdaky nokatlar Afrika yklymynyň tersine diýen ýaly. "Gippo-Po" gippopotamy aňladýar. Botswana, Namibiýa we Günorta Afrika ýurtlaryndan 360,000 inedördül kilometre barabar Kalahari çöli sözüň iň berk manysynda çöl däl. Bu sebitde aşa köp ýagyş bolýar - ýylda 5-10 dýuým. Diňe giň çägeli giňişlikler, ýagyş çalt ýere girýär we hiç zat galdyrmaýar, Kalaharini irki Europeanewropaly göçüp gelenler tarapyndan beýan edilen "suwsuzlyk ýurduna" öwürdi. Çöl, Okawango deltasyny we beýleki çygly ýerleri öz içine alýan 970,000 inedördül kilometrlik Kalahari basseýniniň bir bölegidir. Bu basseýn Botswananyň hemmesini we Namibiýanyň ýarysyndan gowragyny öz içine alýar. Günbatardan Namib çölüne çenli uzalyp gidýän Kalahari gum çukurlary, Eartherdäki iň uly üznüksiz çägäni emele getirýär. Sebäbi Sahara çöli umumylykda has uly bolsa-da, çäge depeleri onuň meýdanynyň takmynan 15 göterimini emele getirýär. Bu gümmezler ot-çöpler, gyrymsy agaçlar we ýaprakly agaçlar bilen deňeşdirilende köp mukdarda ösümlik bilen örtülendir, bu sebitde ýygy-ýygydan ýagýan ýagyşlara we ýabany temperaturanyň üýtgemegine garşy ösdi. Tomusda howanyň temperaturasy 45 gradusa (115 gradus) ýetip biler; Gyş gijelerinde peslik -15 gradusa (ýedi gradus) peselip biler. Çygly demirgazykda we gündogarda esasan düýe agajy diýlip atlandyrylýan akasiýa görnüşlerinden ybarat açyk tokaýlar bar. Kalahari üçin endemik, düýe tikeni çöl ekosistemasynyň möhüm bölegi bolup, beýleki ösümlikleriň düýbüniň ösmegine itergi berýän we haýwanlara kölege berýän iýmit maddalaryny öndürýär. Bu sebitde ösýän beýleki agaçlar: çopan agajy, garaguş we kümüş agaç. Gurak günorta-günbatarda ösümlikler we ýabany tebigatlar has seýrek, ýöne San halky tarapyndan müňlerçe ýyl bäri uzak aw syýahatlarynda açlygy we suwsuzlygy ýeňletmek üçin ulanylýan Hoodia kaktusy henizem meşhur. Ösümlik we haýwanat dünýäsi. Kalahariniň aşa gurak şertlerine uýgunlaşan haýwanlara meerkats, oriks, uly garynja, umumy sosial dokmaçy (guşuň bir görnüşi) we Kalahari arslany degişlidir. Kalahariniň endemiki ýabany tebigaty köp günläp suwsuz ýaşamaga ýa-da ösümliklerden suw almaga uýgunlaşdy. Şeýle hem Kalahari şäherinde köp süýrenijiler ýaşaýar, şol sanda Cape kobras, puff adders we rock monitor. Beýleki guşlaryň we süýdemdirijileriň köpüsi çöli ulanýarlar, ýöne köpüsi göçüp barýarlar, diňe suw ýeterlik bolanda Kalahari şäherine gidýärler. Hoodia kaktusyndan başga-da, haýwanlar we adamlar tarapyndan ulanylýan beýleki iýilýän ösümliklere süýrenýän tsamma gawunlary, gemsbok hyýarlary we ýabany hyýarlar girýär. Ýewropaly göçüp gelenler sebite gelenlerinde köp sanly San söweşi öldürildi ýa-da gul edildi; Şeýle-de bolsa, olaryň ýaşaýyş durmuşyna has zyýanly, San halkynyň öň aw eden ýabany haýwanlaryny köpçülikleýin öldürmek we ýabany iýilýän ösümlikleri mallar bilen bakmakdy. Häzirki wagtda az sanly adam diňe aw we ýygnamak arkaly diri galýar; Köpüsi şäherlerde oturymly durmuş ýörelgesini kabul etdiler. Şeýle-de bolsa, bu etniki toparyň takmynan 100,000 agzasy Kalahari çölüniň eteginde ýaşaýar. Olaryň köp bolmagy we köp sanly Sanyň adaty çöl durmuşyna gaýdyp gelmek islegi Botswana hökümeti bilen ýerli halklaryň milli seýilgähleriň we hökümet tarapyndan goralýan ýerleriň çäginde aw awlamak we ýaşamak hukugy baradaky çynlakaý jedelleriň döremegine sebäp boldy. Şeýle-de bolsa, San topary bolan Basarwa şäheriň içinde ýaşamak üçin resmi hukuklar berildi. Merkezi Kalahari oýun goraghanasy 2006-njy ýylda açyldy. Suw hukuklary baradaky jedelleriň henizem dowam edýändigini bellemek möhümdir. Hususan-da, San 1980-nji ýyllarda bu sebiti gözden geçirende dünýäniň iň uly göwher gazyp alýan De Deers tarapyndan burawlanan goraghanadaky guýyny ulanyp bilermi. Kalahariniň içinde göwherden başga-da, nikel, mis we kömür ýataklary tapyldy, köpüsi entek ösmedik. Mal bakmak Kalahari ekosistemasy üçin iň uly howp hasaplanýar, sebäbi ösümlik jemgyýetleriniň üýtgemegine we eroziýanyň ýokarlanmagyna sebäp boldy, ýöne bu tejribe hem çäkli bolup galýar. Kalahari sebitindäki iň uly goralýan ýerler, Botswanadaky goňşy Merkezi Kalahari we Khutse oýun goraghanalary, we 2000-nji ýylda yklymyň ilkinji Parahatçylyk seýilgähini döretmek üçin Günorta Afrikanyň Kgalagadi Transfrontier seýilgähine we Botswana milli seýilgähine goşulan Kgalagadi Transfrontier seýilgähi. "Suwsuzlyk ýeri" diýmegi aňladýan Kgalagadi, Kalahari we onuň töwereginde 15,000 inedördül kilometre barabardyr. Botswananyň iň meşhur ýeri Kalahari çöli. Theurduň umumy meýdanynyň takmynan 70% -ini tutýar. Emma bu ägirt uly sebit diňe bir ýurduň serhetleri bilen çäklenmeýär. Kalahari Namibiýanyň iki bölegini we Günorta Afrikanyň käbir ýerlerini eýeleýär. Şol bir wagtyň özünde, ol yzygiderli ösýär we Zimbabwe bilen Angolanyň çägine eýýäm çozdy. Häzirki wagtda çölüň meýdany takmynan 600 müň km². Kalahari şäheriniň paýtagty Botswananyň günbataryndaky Ghanzi şäheridir. Kalahari Günorta Afrikanyň iň yssy ýerlerinden biridir. 2-nji surat. Kalahari çölüniň gözel tebigaty. Kalahari sebitini iki bölege bölmek bolar: Kalahari çägeleri we çölüň özi. Çägeleriň üsti bilen dürli ekspedisiýalardan başga-da, çägeli bölek gaty gyzykly däl. Emma çöl diýilýän bölek aslynda diňe bölekleýin. Bu ýerler ösümlikler bilen örtülendir we dürli haýwanlar ýaşaýar. “Royal Safari” öz müşderileri üçin Kalahari çölüni we esasy milli seýilgähleri we goraghanalary öz içine alýan Botswana dürli gezelençleri hödürleýär. Elbetde, şular ýaly ýerlerde esasy iş haýwanlara syn etmekdir. Iň görnükli seýilgäh Chobe. Günorta Afrikada tapylan haýwan we guş görnüşleriniň köpüsi bu ýerde görkezilýär. Gigantlaryň arasynda piller, kerpiçler we aýlawlar bar. Aýak barmaklary: jiraflar, zebralar, buffallar, garynjalar we ş.m. Iň reňkli ýyrtyjylar arslanlar we şirelerdir. Çöl dünýäniň iň uly derýa deltasynyň mekanydyr, ol hiç ýere akmaýar. Bu Okawango derýasy. Suwlary ne deňze, ne-de köle dowam edýär. Countryurduň içinden akyp, suwlarynyň 95% -den gowragyny ýitirýär we batga öwrülýär. Okawango-nyň ýokarky akymynda, Royal Safari hünärmenleri Afrika süýdüni üstünlikli tutýarlar. Botswanada size dürli syýahat mümkinçiliklerini taýýarladyk we ýurduň köp bölegini öz içine alýan ajaýyp gezelenç etmäge taýýardyrys. Jikme-jik maglumatlaryň hemmesi web sahypamyzda ýerleşýär Kalahari çöli dünýä çölleriniň köpüsi geologiki platformalarda emele gelip, iň gadymy ýerleri eýeleýär. Aziýada, Afrikada we Awstraliýada çöller adatça deňiz derejesinden 200-600 m belentlikde, Merkezi Afrikada we Demirgazyk Amerikada deňiz derejesinden 1 müň metr belentlikde ýerleşýär, çöller beýlekiler ýaly tebigy ýagdaýda ýüze çykan landşaftlaryň biridir, esasan, ýeriň ýüzünde ýylylygyň we çyglylygyň täsin paýlanmagy we organiki ýaşaýşyň emele gelmegi. Çölüň özüne mahsus aýratynlyklary we tebigy aýratynlyklary bilen belli bir landşaft hökmünde düşünmegi, Ýeriň käbir giňişliklerinde ýüze çykypdyr, ylmy edebiýatda düýpli düşünişmezlige sebäp bolmaýar. Jedeller ýüze çyksa, çölleriň esasy görkezijileri: howa, botanika we ş.m. genetiki nukdaýnazardan we belli bir geobiosenoz ulgamy hökmünde "çöl" düşünjesi birmeňzeş kabul edilýär. Çöl belli bir geografiki hadysadyr, aýratyn durmuşyny dowam etdirýän, öz kanunlaryna eýe, ösüş ýa-da zaýalanmak döwründe özboluşly aýratynlyklary we üýtgeşik görnüşleri bar. Çöl ýerler (hatda dikeldilen ýerler) öri meýdanlaryndan, suwarymly we senagat taýdan ösen sebitlerden tapawutlaryny saklaýar. Olaryň hersiniň hem öz aýratynlyklary bar. Islendik landşaftda, geobiocenotik ulgamlarda zerur deňagramlylygy döredýän tebigy elementleriň özara täsirini tapyp bolýar. Şeýle-de bolsa, tebigy komponentleriň mukdar gatnaşygy üýtgäp biler. Geobiosenozlaryň wezipelerini kritiki, depressiýa ýagdaýynyň bosagasynda saklamak, soň bolsa bozulan deňagramlylygy dikeltmek ukyby geografiki gurşawyň möhüm emlägidir, organiki dünýäniň we ahyrky netijede adamlaryň möhüm bähbitlerine laýyk gelýär. Çöl tebigy baglanyşyklar, deňagramlylyk we tebigy elementleriň üýtgemegi bilen öndürijiligi saklamak ukyby bilen deň derejede häsiýetlendirilýär. Ýöne baglanyşyklar we çöldäki tebigy güýçleriň ezilen ýagdaýynda iň möhüm nokat has inçe, has duýgur we has täsirli. Artykmaç stres ýa-da birikmeleriň kesilmegi tiz tebigy hadysalara sebäp bolup, tebigy betbagtçylyga sebäp bolýar. Guraklyk, howada we toprakda aşa çyglylyk ýetmezçiligi, gum tupanlary, ýerasty suwlaryň derejesiniň düýpgöter peselmegi, guýularyň guramagy, guýynyň suwunyň himiki düzüminiň üýtgemegi (minerallaşma, wodorod sulfidiniň bolmagy) we beýleki çynlakaý üýtgeşmeler çöl ösümlikleri üçin howply. Çöl şertlerinde tebigatyň aşa güýçlerini herekete getirmek mümkinçiligi beýleki landşaftlara garanyňda has aňsat. Yzyna gaýtaryp bolmaýandygy ýa-da gaty haýal öz-özüňi bejermek prosesi sebäpli howply. Şonuň üçin çölleriň tebigy baýlyklaryny ösdürmegiň ýollary we serişdeleri, janly organizmleri, şol sanda adamlary göçürmek we ýerli tebigat bilen gatnaşyklar beýleki tebigy zolaklarda görülýän zatlara asla meňzemeýär, demirgazyk ýarym şarda Afrika yklymynyň çöl ýerleri 15-30 ° N. dünýäniň iň uly çöli Saharanyň ýerleşýän ýeri. Günorta ýarym şarda 6-33 ° S arasynda ýerleşýär. Ş., Kalahari, Namib we Karo çöllerini, şeýle hem Somaliniň we Efiopiýanyň çöl meýdanlaryny öz içine alýar. Günorta Afrikanyň iň uly çölleri bolan Kalahari çöli 600 müň inedördül kilometre barabardyr. km we onuň territoriýasy Botswana, Günorta Afrika we Namibiýa serhetlerinden has uzyn. Günortadaky serhetleri derýa. Molopo, günbatarda Namibiýanyň beýik platosy, gündogarda Buşweld we Transwaal düzlükleri. Kalahari çöli 900 m belentlikde ýerleşýän şol bir depressiýanyň günorta-günbatar bölegini eýeleýär (meýdany 2,5 million inedördül kilometre), depressiýanyň içindäki gaýalaryň howalaşmagy netijesinde emele gelen Afrika platformasynyň korpusynda bir siklisi eýeleýär. Daş-töweregi bilen çäkli platolar we daglar çägeli düzlüklerden ýokary çykýar.Günbatarda Kalahariniň gyrasy deňiz derejesinden 1500 m belentlikde, gündogarda bolsa has beýikdir; Çölüň iň pes nokady deňiz derejesinden 840 m beýiklikde. Kalahariniň üstü, çäge daşlaryndan, çagyl daşlaryndan we breksiýalardan ybarat gorizontal gatlakda ýerleşýän üçünji we dört taraplaýyn gatlaklardan durýar. Geografiki taýdan Kalahari elmydama çöl hasaplanýar we botanika taýdan sawanna hökmünde kesgitlenýär. Bu sebitleriň geljekdäki ösüşi, hakyky çöl diýlip atlandyrylyp bilinjekdigini ýa-da otly savanna öwrüljekdigini görkezer, Kalahari ösümlik dünýäsi, materigiň günorta-günbataryndaky çöl ösümlikleri, Sudan-Zambeziýa sebtiniň ösümlik dünýäsi bilen kän bir baglanyşykly däl. Bu ýerde agdyklyk edýän agaç görnüşleri dürli akasiýa görnüşleri, agdyklyk edýän ösümlik görnüşleri köp däneli. Iň çöle meňzeş peýzažlar Kalahariniň günorta-günbatar böleginde ýerleşýär, Kalahariniň adaty ösümlik örtügi gury agaç gyrymsy agaçlary bilen deňdir. Inçe depeli çägeli düzlükler Ochna pulchra we Burkea afrikalarynyň gyrymsy agaçlary bilen örtülendir. Dykyz topraklarda adaty savanna görnüşleriniň seýrek agaç agaçlary emele gelýär: akasiýa (Acacia diraffae), terminalia (Terminalia sericea) we grewiýanyň birnäçe görnüşi (Grewia sp.). Ot örtügi “Stipagrostis uniplumis”, “Aristida meridionalis”, “Schmidtia pappophoroides” däneleri tarapyndan emele gelýär. Bu depressiýalar, adatça, gaty dykyz, pes ösýän otly haly, Sporobolus ioklados, Eragrostis devoxii, Panicum coloratura bilen örtülendir. Çäge topraklarynda ýabany garpyz tsamma (Citrillus lanatus) we gymmat bahaly daş (C. naudinianus) ösýär. Olaryň şireli miwelerini diňe bir ösümlik däl, eýsem ýyrtyjy haýwanlar hem iýýär. Kalahari çöl sawannalarynda Afrika savannalarynda köp duş gelýän haýwanlar ýaşaýar. Bu sebitiň günorta we günbatar böleklerinde savannah görnüşleriniň sany azalýar we adaty çöl ýaşaýjylary peýda bolýar. Kalahari çöli Afrika yklymynda çöl bolup, umumy meýdany takmynan 600 müň km² bolup, köpüsi Botswanada ýerleşýär. Kalahari hakda aýdylanda adamlar köplenç Kalahari basseýnini çölüň özi bilen bulaşdyrýarlar. Şeýle hem, Botswanada ýerleşýän bölegi ara alnyp maslahatlaşylanda, 1961-nji ýylda goralýan ýer hökmünde açylan Merkezi Kalahari seýilgähi barada gürleşmek has gowudyr. Umuman aýdanyňda, häzirki wagtda çöl Botswananyň tutuş meýdanynyň 70% -ini tutýar. Şeýle hem Günorta Afrika, Namibiýa we ulaldygyça Angola, Zimbabwe we Zambiýa ýaly ýurtlary öz içine alýar. Kalahari gyzyl çäge depeleriniň, giň gaplaryň we gury derýalaryň özboluşly ekosistemasydyr. Dünýädäki iň uly delta, Okawango derýasy hem şu ýerde ýerleşýär. Bu çölde adatdan daşary baý haýwanat dünýäsi bar. Olara jerenler, irairaflar, gulakly tilkiler, meerkatlar, garynjalar, arslanlar we kerpiçler degişlidir. Guşlaryň arasynda garynja, büstü, çäge, düýeguş we käbir beýleki görnüşler bellendi. Howa nukdaýnazaryndan Kalahari Afrikanyň iň yssy sebitlerinden biridir, şonuň üçin ýagyş başlanda noýabr-aprel aýlary aralygynda baryp görmek iň gowusydyr. Bu döwürde ähli çöl haýwanat dünýäsiniň akýan depressiýalarynda kiçijik suw jisimleri emele gelýär. Iň uly depressiýa, dünýädäki iň uly duzly batgalyklardan biri bolan Makgadikgadi köli. Kalahariniň paýtagty Botswananyň günbataryndaky şäher hasaplanýar. Gaborondan 550 km we Namibiýa bilen serhetden takmynan 65 km uzaklykda ýerleşýär. Ghanzi, köplenç Günorta Afrika halkynyň medeniýeti bilen has gowy tanyşmaga mümkinçilik döredýänligi üçin Buşmen şäheri diýilýär. Ghanzi, Okawango deltasyny we çölüň töweregindäki beýleki gözel ýerleri öwrenmek isleýän syýahatçylar üçin başlangyç nokatdyr. Şäheriň umumy ilaty takmynan 12,5 müň adam. Merkezi Kalahari oýun goraghanasy tebigy häsiýetleri bilen çölüň özünden azajyk tapawutlanýar. Takmynan 53 müň km² meýdany tutýar we gum çukurlary, ownuk depeler, guradylan duz gaplary we seýrek gyrymsy agaçlar bilen örtülendir. Şeýle hem seýilgähde uly agaçlar bar. Merkezi Kalahari şäherinde "Aldaw jülgesi" diýilýän gaty gyzykly ýer bar. Guradylan derýalardan we köllerden emele gelen depressiýalardaky miraageslar sebäpli suw bar ýaly. Goraghananyň hemişelik ýaşaýjylary Buşmenlerdir, emma olaryň sany az. Syýahatçylaryň ýygy-ýygydan baryp görýän beýleki çöl attraksionlary Öli jülgesi (palçyk çukury) we Sesriem kanýonydyr. Ikinjisi, Buşmenler tarapyndan erbet howadan gaçybatalga üçin ulanyldy. Otjiwarongo, beýleki zatlar bilen birlikde, Çita gorag merkeziniň we krokodil fermasynyň mekanydyr.
Peýdalanylan edebiýatlar: Serdar Berdimuhamedow. Ýaşlar – Watanyň daýanjy. – Aşgabat, TDNG, 2024. Serdar Berdimuhamedow. Änew – müňýyllyklardan gözbaş alýan medeniýet. – Aşgabat, TDNG, 2024. Berdimuhamedow G. Türkmenistan — melhemler mekany. Aşgabat; TDNG, 2011. Berdimuhamedow G. Türkmenistanyň dermanlyk ösümlikleri. XV tom. Aşgabat; TDNG, 2023. Berdimuhamedow G. Türkmen medeniýeti. Aşgabat; TDNG, 2015. Berdimuhamedow G. Paýhas çeşmesi. Aşgabat, TDNG, 2016. Berdimuhamedow G. Türkmenistan – Beýik Ýüpek ýolunyň ýüregi.I- II kitaplar. Aşgabat, TDNG, 2017, 2018. Berkarar döwletiň täze eýýamynyň galkynyşy: Türkmenistany 2022-2052-nji ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmgeiň milli maksatnamasy. Aşgabat, 2022. Arnageldiýew A. we başgalar Türkmenistanda jahankeşdelik we dynç alyş. –Aşgabat; TDNG, 1991. Buşmakin A. Köýtendagyň we Magdanlynyň karst gowaklary.//Ekologiýa medenýeti we daşky gurşawy goramak. 2017, №2 Çaryýewa O., Öwezowa A. Türkmenistanda syýahatçylyk pudagyna innowasiýalary ornaşdyrmagyň ähmiýeti.//Altyn Asyryň ykdysadyýeti, 2015, №1 Çolukow S. Türkmenistanda syýahatçylygy ösdürmegiň we onuň netijeliligine baha bermegiň käbir meseleleri. //Altyn asyryň ykdysadyýeti, 2012, № 2 Калахари / Климанова О. А. // Исландия — Канцеляризмы. — М. : Большая российская энциклопедия, 2008. — С. 483. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 12). — ISBN 978-5-85270-343-9. Хейнс Р. Африка — земля контрастов / Рональд Хейнс; Сокр. пер. с англ. Б. Ш. Забирова и Ю. М. Подкаменных; Худож. Г. В. Храпак. — М.: Географгиз, 1959. — 176 с. — (Путешествия и приключения). — 40 000 экз. Бьерре Й. Затерянный мир Калахари / Йенс Бьерре; Пер. с англ. Б. Николаева; Худож. Б. А. Диодоров. — 2-е изд., стереотип. — М.: Географгиз, 1964. — 192, [16] с. — (Путешествия и приключения). — 70 000 экз. Малвихил У. Пески Калахари = The Sands Of Kalahari / Уильям Малвихил; Пер.с англ. А. П. Поелуева; Послесл. В. П. Городнова. — 2-е изд, испр. — М.: Наука, Главная редакция восточной литературы, 1984. — 216 с. Кулик С. Ф. Сафари: Путешествия по Восточной, Центральной и Южной Африке. — М.: Мысль, 1971. — 336 с. — (Путешествия. Приключения. Поиск). — 100 000 экз.
Start a discussion with G.Hoshwagtow
Talk pages are where people discuss how to make content on Wikipediýa the best that it can be. Start a new discussion to connect and collaborate with G.Hoshwagtow. What you say here will be public for others to see.