Horezm (futbol kluby)

Horezm — Özbegistan Superligasynda bäsleşýän, Ürgenç şäherinden bolan özbek professional futbol kluby. Klub 1989 ýylda esaslandyryldy.

Taryh

SSSR Çempionatlary

1989 ýylda Ürgençde "Jeýhun" ​​futbol kluby döredildi we SSSR Çempionatynyň Ikinji Ligasynda Horezm sebitinden başga bir topar bolan "Hanki" (Hanka) toparynyň ornuny tutdy.

Oleg Bugaýewiň ýolbaşçylygyndaky topar birinji ýarymy ýaramaz geçirdi. Diňe tejribeli tälimçi Waleriý Wasilenkonyň gelmegi ýagdaýy üýtgetdi we "Jeýhuny" aşak düşmekden halas etdi (klub möwsümi 16 orunda tamamlady).

1990 ýylda "Jeýhun" ​​Zahidulla Sanatullow tarapyndan baş tälimçi bellendi. Şeýle-de bolsa, klub ýaramaz çykyş etmegini dowam etdirdi we ikinji ýarymyň awgust aýynda Sanatullowyň ýerine Waleriý Gordeýew geldi. Ol soňky tapgyrlarda ýagdaýyny gowulaşdyryp, 17 orny eýeledi[2].

1991 ýylda klub adyny "Kuruwçy" diýip üýtgetdi. Topara ýerli hünärmen Allabergen Matnyýazow ýolbaşçylyk etdi, ýöne möwsüm ahyrsoňy şowsuz boldy we klub ligada iň soňky orny eýeledi.

Özbegistanyň Çempionaty

1993 ýylda klub "Dinamo" diýlip atlandyryldy we Horezm Içeri işler müdirliginiň ygtyýaryna geçdi. Şol möwsümde ol Horezm welaýatynyň çempiony boldy we sebit ligalarynyň ýeňijileriniň arasynda pleý-off ýaryşyna gatnaşmaga hukuk gazandy. Pleý-off ýaryşyndan soň, Ürgenç kluby Birinji Liga çykyp bilmedi. Şeýle-de bolsa, Özbegistanyň Futbol Federasiýasynyň ýolbaşçylary Horezm toparyny kabul edip, ony kiçi elit diwiziona tabşyrdylar. Şeýlelikde, "Dinamo" Horezmiň taryhynda Özbegistanyň Birinji Ligasynda çykyş eden ilkinji klub boldy. 1994 ýylda topara meşhur öňki tälimçi Waleriý Wasilenko ýolbaşçylyk etdi.

1994 ýylyň 9 aprelinde geçirilen ilkinji duşuşygynda "Dinamo" Çirçigiň "Kimýogar" toparyny myhmançylykda 2-1 hasabynda ýeňmegi başardy. "Dinamo"-nyň ilkinji öý oýny 23 aprelde "Olimpiýa" stadionynda Täzeýulyň "Mebelçi" toparyna garşy geçirildi. Şol duşuşyk ýer eýeleri üçin gaty gowy bolmady. Öýde yzda galyp, Urgenç topary diňe soňky sekuntlarda gol geçirip, 1-1 hasabynda deňme-deň oýnady.

Öýde ilkinji ýeňşi indiki tapgyrda (26 aprel) gazanyldy. Jizzagyň “Ýigiruwçysy” toparyna garşy oýunda Wiktor Lukýanowyň ýeke-täk goly ýer eýelerine 1-0 hasabynda az ýeňiş getirdi. Bu netije “Dinamo” toparynyň dört tapgyrdan soň ligada bäşinji orna çykmagyna mümkinçilik berdi. Ilkinji gezek çykyş edenleriň geljekki ykbaly has şowly bolmady. “Dinamo” galan oýunlarda örän erbet çykyş etdi we birinji tapgyry 9 utuk bilen ikinji orunda tamamlady. Bu gynandyryjy netijeler klubyň ýolbaşçylaryny birnäçe tejribeli oýunçylary, şol sanda Wali Sultanowy, Pawel Kaýgorodowy, Arsen Grigorýany, Wladimir Merejkony we beýlekileri çagyryp, düzümini güýçlendirmäge mejbur etdi. Emma wagt ýitirildi we topar öz ornuny tapyp bilmedi we 1994 ýylyň çempionatyny ikinji orunda, 17 orunda tamamlady. Şol möwsümde klubyň iň köp gol geçiren oýunçysy Wali Sultanow boldy, ol 7 gol geçirdi. Bu netijä garamazdan, “Dinamo” Birinji Ligada galdy. Toparyň düzüminiň giňelmegi sebäpli, Ukrainanyň Futbol Federasiýasy (FFU) topary ýurduň ikinji iň abraýly klub ýaryşynda saklady.

1995 ýylda Bahodyr Mirzaýew baş tälimçi wezipesine bellendi. Onuň ýolbaşçylygynda klub birnäçe tejribeli oýunçylar (derwezeban Aleksandr Semenow, goragçylar Ýewgeniý Luşnikow we Ildus Şaripow, şeýle hem ýarym goragçy Edik Sattarow) bilen güýçlendirildi. Şeýle hem birnäçe geljegi uly ýaş oýunçylar getirildi: Botir Mirzaýew, Daniýar Musaýew, Dmitriý Malin, Wladimir Baranow we Andreý Çedinowskih. Toparyň esasy düzümine ýerli oýunçylar Wali Sultanow, Azimbaý Nurmetow we Jahangir Sultanow hem girdi. Gatnaşyjylaryň sanynyň köpelmegi sebäpli Birinji Liganyň formaty üýtgedildi. 26 topar territorial paýlanyşyna görä iki zona bölündi. Her zonadan iň gowy sekiz topar indiki tapgyra çykdy we Premýer-ligada iki orun üçin bäsleşdi. Dinamo Günbatar zolagynda oýnamalydy. Möwsüm Dinamo üçin ýaramaz başlady. Birinji tapgyrda topar goňşy Garagalpagystan Respublikasyndan bolan esasy bäsdeşi Nukusyň “Aral” toparyndan myhmançylykda ýeňildi (0:1).

Indiki tapgyrda olar öýünde "Tegirmonçi" toparyny azlyk bilen ýeňdiler we oýnuň tamamlanmagyna iki minut galanda, 2-1 hasabynda çözüji goly geçirdiler. Şondan soň, "Ürgenç" topary gowy formasyna gaýdyp geldi we sekiz oýunlyk ýeňilmez seriýasyny dowam etdirdi we şolaryň altysynda ýeňiş gazandy. Bu indiki tapgyrdaky esasy bäsdeşleri "Zarafşan" (2-1) we "Progress" (4-2) toparlaryny ýeňmegi öz içine alýar. Bu netijeler kluba Günbatar zolagynyň sanawynda ýeke-täk gözegçiligi ele almaga mümkinçilik berdi. Toparyň diňe bir ýaryşda ýokarky orunlar üçin däl, eýsem Özbegistanyň Premýer-ligasyna çykmak üçin hem göreşip biljekdigi aýdyň boldy. "Dinamo" depginini saklap galdy we deslapky tapgyryň galan bölegini ynamly tamamlap, 1995 ýylyň çempionatynyň final tapgyryna birinji orundan çykdy. Birinji liga toparlarynyň arasyndaky oýunlaryň çözüji tapgyry 5 oktýabrda başlady. Klublar Premýer-ligada iki orun üçin bäsleşmeli boldular. Esasy bäsdeşler "Dinamo" (Ürgenç), "Kuşon" (Kasansaý), "Çilanzar" (Daşkent) we "Zarafşan" (Nawoi) toparlarydy. "Ürgenç" ýene-de ýaryşa ýaramaz başlady, ilkinji iki myhmançylyk oýnunda diňe iki utuk gazandy, "Madaniýat" (1-1) we "Gazalkent" (0-0) bilen deňme-deň oýnady. Bu netijeler derrew toparyň reýtingine täsir etdi we "Dinamo" üçünji orna düşdi. Emma indiki tapgyrlaryň oýunlary ähli zady öz ýerine getirdi.

Klub iň ýokary derejede üns bilen oýnady we birnäçe ýeňiş bilen öňdeligi yzyna aldy. Aýgytly ýeňişler esasy bäsdeşleri "Kuşon" (Kasansaý) (2-0) we "Çilanzar" (Daşkent) (1-0) üstünden gazanyldy. 9 noýabrda "Ürgenç" öýde "Gazalkent" toparyny 3-1 hasabynda ýeňip, bir oýun gününiň galanda Özbegistanyň Premýer-ligasyna gatnaşmaga hukuk gazandy. Klubyň iň köp gol geçirenleri hüjümçiler Wali Sultanow (18 gol) we Botir Mirzaýew (17), şeýle hem goragçy Pawel Kaýgorodow (11) boldy.

1996 ýylda "Dinamo Ürgenç" Premýer-ligada ilkinji gezek çykyş etdi. Möwsüm başlamazdan öň esasy oýunçylar topardan gitdiler we baş tälimçiniň ornuny Rahim Muminow eýeledi. Durnukly maliýeleşdirmä garamazdan, klubda işgärler ýetmezçilik edýärdi we möwsümiň öň ýanyndaky türgenleşik lageri haýaldy. Tizden ýaramaz netijeler ýüze çykdy. Çempionatyň birinji tapgyry doly betbagtçylyk boldy. "Dinamo" diňe bir ýeňiş gazandy we mynasyp derejede ýaryş sanawynda iň soňky orny eýeledi. Ahyrsoňy baş tälimçi işden boşadyldy we Wladimir Desýatçikow bellendi. Möwsümiň ikinji ýarymy başlamazdan öň, "Urgenç" birnäçe tejribeli oýunçylaryň - Burgandin Çobanowyň, Eduard Kudrýaşowyň, Sergeý Kowşowyň, Ýewgeniý Matweýewiň we Alekseý Korniçenkonyň goşulmagy bilen güýçlendi. Geçen möwsümiň iň köp gol geçiren oýunçysy Wali Sultanow hem ýaş Dmitriý Malin bilen hyzmatdaşlyk edip, kluba gaýdyp geldi. "Urgenç" möwsümiň ikinji ýarymynda ýedi ýeňiş gazandy. Şeýle-de bolsa, 1996 ýylyň möwsüminiň ahyrynda "Dinamo" 15 orny howpsuz eýelemek üçin bary-ýogy bir utuk uzaklykdady. Dmitriý Malin sekiz gol bilen klubyň iň köp gol geçiren oýunçysy boldy. Şeýle-de bolsa, çempionatdaky toparlaryň sanynyň köpelmegi sebäpli, Özbegistanyň Futbol Federasiýasy Premýer-ligadaky ornuny saklamagy karar etdi.

2018 ýyldan 2020 ýyla çenli klub Özbegistanyň Pro Ligasynda (ikinji ýokary diwizion) bäsleşdi.

2021 ýyldan 2023 ýyla çenli klub Pro Ligasynyň tablisasynyň ýokarky böleginde berk orun eýeledi we ýokary diwiziona çykmak üçin bäsleşdi.

2024–2025 ýyllarda klub üstünlikli döwre girdi we ýokary derejä çykmak bilen tamamlandy. 2024 möwsümde topar pleý-offa gatnaşdy we Super Liga çykmaga mynasyp boldy.

2026 ýylda topar Özbegistanyň Super Ligasynda üstünlikli çykyşyny dowam etdirdi. 2026 ýylyň apreline çenli topar 6 tapgyrdan soň 8 orunda durýar.