Gyzylkum (futbol kluby)

Gyzylkum (özb. Qizilqum) — 2013-nji ýyla çenli Nawoi welaýaty Zarafşan şäheriniň adyndan çykyş eden Özbegistanyň futbol klubydyr. 2013-nji ýyldan bäri ol Nawoi welaýatynyň administratiw merkezi bolan Nawoi şäheriniň adyndan çykyş edýär.

2000-nji ýyldan bäri ol Özbegistan Superligasynda yzygiderli çykyş edýär. 2022-nji ýyl möwsüminde 14 klubyň arasynda 5-nji orny eýeledi.

Ol klubyň esasy hemaýatkäri bolan Nawoi dag-magdan we metallurgiýa kombinatyna (NMMC) degişli.

Taryh

Klub 1975-nji ýylda Nawai dag-metallurgiýa zawodynyň ýolbaşçylary tarapyndan "Progress" ady bilen döredildi. Şol wagt topar höwesjeň statusyna eýedi.

"Progress" täze Zerafşon şäheriniň esaslandyrylmagyndan iki ýyl soň döredildi, ol diňe Özbegistan SSR-de däl, eýsem tutuş SSSR-de iň uly altyn gazyp çykaryjy merkezleriniň birine öwrülerdi.

1973-nji ýylda, Zerafşawa şäher statusy berlenden bir ýyl soň, topar üçin 5000 tomaşaçy orunlyk stadionyň gurluşygy başlandy. 1974-nji ýylda stadionyň gurluşygy tamamlandy we oňa "Progress" hem at berildi.

1975-nji ýylda "Progress" öz taryhynda ilkinji gezek Buhara sebit çempionatyna gatnaşdy (Nawai sebitiniň territoriýasy şol wagt Buhara sebitiniň bir bölegidi).

1975-nji ýylyň möwsüminde "Progress" Buhara sebit çempionatynda ikinji orny eýeledi we futbol klublarynyň arasyndaky Özbegistan SSR çempionatyna gatnaşmaga hukuk gazandy.

1976-njy ýyldaky milli çempionatda "altyn gazyjylaryň" ilkinji çykyşynda klub 17 toparyň arasynda 11-nji orny eýeledi we ýarym goragçy Ýuriý Gonçarow ýaryşyň iň gowy 33 oýunçysynyň biri diýlip atlandyryldy. Ilkinji oýun 25-nji aprelde "Şahrihanets" (Andijan sebiti) toparyna garşy geçirildi.

Soňraky ýyllarda "Progress" Özbegistan SSR-niň dürli ligalarynda çykyş etdi we SSSR çempionatynyň Ikinji Kiçi Ligasynyň derejesine ýetmedi.

1981-nji ýyldaky möwsümde klub "Zarafşan" diýlip atlandyryldy, ýöne 1982-nji ýylda asyl adyna gaýdyp geldi.

SSSR dargadylandan soň, 1992-nji ýyldaky möwsümden başlap, "Progress" Özbegistan çempionatynyň Birinji Ligasynda bäsleşip başlady.

Birinji Ligadaky ilkinji möwsüminde "Progress" 16 toparyň arasynda 13-nji orny eýeledi. 1994-nji ýylyň ahyrynda klub Merkezi Aziýadaky uly çölüň, Özbegistanda (Nawoi sebitini goşmak bilen) we Gazagystanyň uly meýdanyny eýeleýän ýerini atlandyryp, Gyzylkum diýlip atlandyryldy.

1995-nji ýylyň möwsüminiň ikinji ýarymyndan 1997-nji ýylyň ortalaryna çenli ol ýene-de "Progress" ady bilen oýnady we şol ýylyň ikinji ýarymyndan başlap, klub hemişelik "Kyzylkum" diýlip atlandyryldy.

Zarafşun 1999-njy ýyla çenli Birinji Ligada oýnady we üçünji orny eýeledi. Premýer Liganyň 20 topara giňeldilmegi bilen, olar Özbegistanyň Premýer Ligasyna goşuldy.

Premýer Ligadaky ilkinji möwsüminde "Kyzylkum" 11-nji orny eýeledi (gatnaşýan 20 toparyň arasynda). 2002-nji ýylda olar bürünç medal gazandylar, bu bolsa klubyň taryhyndaky iň ýokary görkeziji bolmagynda galýar.

"Kyzylkum" häzirki wagtda Özbegistanyň Premýer Ligasynda orta derejeli topar.

Özbegistan çempionatynyň statistikasy

Möwsüm	Liga	Ýeri
1992	Birinji liga	13
1993		14
1994		6
1995		5
1996		3
1997		4
1998		7
1999		3
2000	Superliga	11
2001		6
2002		3
2003		5
2004		11
2005		7
2006		6
2007		7
2008		14
2009		11
2010		8
2011		13
2012		11
2013		12
2014		11
2015		10
2016		6
2017		11
2018		8
2019		13
2020		11
2021		9
2022		5

Salgylanmalar