Dangatar Kopekow

Dangatar Abdýewiç Kopekow (1933-nji ýylyň 12-nji maýy, Aşgabat, Türkmen SSR - 2011-nji ýylyň 21-nji sentýabry, Aşgabat, Türkmenistan) — SSSR-iň döwlet howpsuzlyk edaralarynda şahsyýet we Türkmenistanda harby general, goşun generalydy. 1991-nji ýylda Türkmen SSR-iň KGB başlygy, 1991–1992-nji ýyllarda Türkmenistanyň Milli Howpsuzlyk Komitetiniň başlygy, 1992–1998-nji ýyllarda Türkmenistanyň Goranmak ministri boldy.

Terjimehaly

Türkmen. 1954-nji ýylda Çarjou şäherindäki V. I. Lenin döwlet pedagogika institutyny gutardy. Gumdag we Aşgabat mekdeplerinde geografiýa mugallymy we bilim bölüminiň müdiri, Türkmen SSR-iň Krasnowodsk sebitiniň Gumdag etrap jemgyýetçilik bilim bölüminiň mugallymy bolup işledi.

1959-njy ýylda SSSR-iň KGB-sine goşuldy. 1961-nji ýylda SSSR-iň Ministrler Geňeşiniň ýanyndaky Dzerjinskiý ýokary mekdebini gutardy. Türkmen SSR-iň Ministrler Geňeşiniň garamagynda KGB-iň 1-nji bölüminde işledi. Soňra SSSR-iň KGB-nyň birinji baş müdirligine (daşary ýurt aňtaw gullugy) geçirildi. 1968-nji ýylda Maşat şäherindäki Ingosstrah kompaniýasynyň wekilhanasynyň işgäri örtüginde KGB ýaşaýjysynyň kömekçisi hökmünde aňtaw işi üçin Eýrana iberildi. 1971-nji ýylda paş edildi, tussag edildi we SSSR- e deportasiýa edildi.

Şowsuzlykdan soň, Kopekowyň daşary ýurtda işlemegi mümkin däldi we Türkmen SSR-nyň Ministrler Geňeşiniň garamagynda KGB-de administratiw işe geçirildi. Daşary ýurt aňtaw gullugynda işlemegini dowam etdirdi: 1-nji bölümde bölüm müdiri, 1-nji bölümiň başlygynyň orunbasary we 1975-nji ýyldan başlap 1-nji bölümiň başlygy.

1984-nji ýylda Türkmen SSR-iň işgärler boýunça başlygynyň orunbasary, 1984-nji ýyldan 1990-njy ýyla çenli Türkmen SSR-iň KGB başlygynyň orunbasary. 1990-njy ýylyň iýun aýyndan başlap, Türkmen SSR-iň KGB başlygynyň birinji orunbasary. 1991-nji ýylyň mart aýyndan başlap, Türkmen SSR-iň KGB başlygydy. Ol KPSS-nyň agzasy we Türkmenistan Kommunistik partiýasynyň Merkezi komitetiniň agzasydy.

1991-nji ýylyň sentýabr aýyndan 1992-nji ýylyň 27-nji ýanwaryna çenli Türkmenistanyň Milli howpsuzlyk komitetiniň başlygydy. 1992-nji ýylyň 7-nji ýanwarynda Türkmenistanyň goranmak ministri wezipesine bellendi we gysga wagtyň içinde Türkmenistanyň Harby institutynyň rektory wezipesine bellendi. Türkmenistanyň prezidenti S.Niýazowa uly täsir etdi. General-leýtenant (1992). 1990-njy ýyllaryň başynda D.Kopekowa general-polkownik, soňra bolsa Türkmenistan goşun generaly derejesi berildi.

1998-nji ýylyň 12-nji sentýabrynda Aşgabatda terrorçylykly hüjüm bolup, ýedi adam öldi. S.Niýazowyň janyna kast etmek synanyşygydygy we terrorçy toparyň agzalarynyň türkmen goşunynyň agzalarydygy mälim edildi. 1998-nji ýylyň 17-nji sentýabrynda Goranmak ministri Kopekow wezipesinden aýryldy, derejesinden mahrum edildi we Türkmenistan Ministrler Kabinetiniň hukuk goraýyş we harby gulluklar bölüminiň başlygy wezipesine bellendi. Şol bir wagtyň özünde birnäçe harby işgär tussag edildi we birnäçe goşun we aňtaw gullugynyň işgärleri işinden boşadyldy. 1999-njy ýylda pensiýa çykdy.