Ýagdaýy

Wikipediýa, erkin ensiklopediýa
Jump to navigation Jump to search

Döwlet, käbir administratiw özbaşdaklygy bolan häkimler tarapyndan dolandyrylýan uly dolandyryş bölümi.

Döwlet sözüniň gelip çykyşy, "wly" * iyālat إيالة arap kökünden ýazmaça mysal bolmadyk "dolandyryş, idare" sözünden gelip çykýar. Döwlet; Beýlerbeýiniň ýolbaşçylygyndaky Osman döwletiniň welaýat guramasyndaky iň uly dolandyryş bölümi. [1]

ABŞ, Awstriýa we Awstraliýa ýaly federal ýurtlary emele getirýän esasy dolandyryş bölümlerine türk dilinde döwletler diýilýär.

Käbir federatiw döwlet gurluşlarynda ştatlaryň özbaşdak dolandyryşy bar. Bu administrasiýalar, ştatlaryň konstitusion gurluşlaryna baglylykda merkezi hökümet tarapyndan bellenen halk ýa-da häkimler tarapyndan saýlanan premýer-ministrler / häkimler bolup biler.

Mysal üçin, ABŞ-nyň ştatlarynyň häkimleri halk tarapyndan saýlanýar. Awstraliýa ştatlarynyň häkimleri merkezi hökümet tarapyndan bellenilýär. Germaniýa Federal Respublikasynyň döwletleriniň premýer-ministrleri halk tarapyndan saýlanýar.

Döwlet ulgamy, Osman imperiýasynyň esasy döwlet gurluşy hökmünde asyrlar boýy ulanylýar. Geçen asyrda welaýat ulgamy ulanyldy.

Welaýat ulgamlary Europeanewropa taryhynda ulanyldy. Derebeý döwründäki welaýat ady häzirki wagtda hem ulanylýar. Şeýle-de bolsa, köp ýurtda administratiw bölümleriň atlary "welaýatlar" diýlip atlandyrylsa-da, şol bir administratiw ulgamyň hemmesinde agzalmaýar.