Magtymguly: Wersiýalaryň arasyndaky tapawut

Jump to navigation Jump to search
gysgaça mazmuny ýok
Gysgaça mazmuny ýok
[[File:Magtymguly heykeli std.jpg|thumb|right|250px|Magtymguly Pyragy ýadygärligi. Aşgabat.]]
 
Turkmen halkynyň beýik şahyr ogly Magtymguly Pyragy [[Gökleň|gökleň türkmenlerindendir]]. Ol takmynan, 1733-nji ýylda [[Gürgen|Gürgen derýasynyň]] boýunda, Hajygowşan diyen yerde eneden dogulyardogulýar. Ol omrunin kopisini [[Etrek]], Gürgen, [[Garrygala]] sebitlerinde geciripdirgeçiripdir. Sahyr "Alem belgilidir" diyen sygrynda ''YazÝaz geler, wagt-da gidre, gaflata cykmys gozlerim. Acayyn diysem acylmaz, ne agyr uykulydyr; Bilmeyin soranlara aydyn, bu garyb adymyz: Asly-gerkez, yurdy-Etrek, ady-Magtymgulydyr'' diyip, oz adyny we niredendigini, kimlerdendigini aydyar.
 
Magtymguly Pyragy baslangyc terbiyani kakasy [[Döwletmämmet Azady]]dan alyar. Ol bu barada: "Ylym owreden ussat-kyblam pederdir" - diyip yazyar. Magtymguly ilki oba mekdebinde okayar. Onun ilkinji mugallymyna Nyyazsalyh diyer ekenler. Magtymguly oran zehinli we yiti akylly bolupdyr. Ol durli kitaplary cakdan- asa kop we irginsiz okapdyr. Magtymguly yas wagty kakasyndan, ejesinden we obanyn garry adamlaryndan kop-kop halk rowalary, gosgy-gazallary, erteki we nakyllary ohwes bilen dinleyar eken. Ol kakasy Dowletmammet AzadynynAzadynyň doredendöreden eserlerinineserleriniň kopusiniköpusini yatdanýatdan owrenipdir.
 
Magtymgulynyn zehinliligine, okuwa howesliligine goz yetiren Dowletmammet onun ylymly adam bolup yetismeginin aladasyny edipdir. XVIII-nji asyrda Etrek, [[Ahal]], [[Mary]] sebilerinde guycli [[medrese]]ler bolmandyr. Sonun ucin hem Dowletmammet Azadyny oz oglyny ilki Halajyn Gyzylayak obasynda yerlesyan, sol wagt guycli hasap edilen Idris babanyn medresesinde okuwa iberyar. Magtymguly bu medresede birnace wagt okayar. Sonra ol Buhara gidyar, Buharada Gogeldas atly medresa okuwa gidyar we onda iki yyl okayar. Sahyr sol medresede ders beryan siriyalysiriýaly turkmen Nury Kazym ibn Bahr bilen hem tanysyartanyşýar we onunonuň bilen doslasyardoslaşýar. Emma medresedakimedresedäki talyplaryntalyplaryň tertip-duzgunininduzguniniň bozuklygy Magtymgulynyn bu medresani taslamagyna sebap bolyar.
 
Magtymguly esasy bilimi [[Hywa]]daky «Sirgazy» medresesinde alyar. Ol «Sirgazy» medresesinde uc yyl okayar. Medresede berilyan dersleryn dasynda hem Gundogaryn gornukli sahyrlary: Nyzamynyn, Nesiminin, Fizulynyn, Nowayynyn we basgalaryn eserlerini irginsiz okayar. Ol medresede okayanlaryn arasynda ozuni derrew tanadyp, zehinli talyplaryn hataryna gosulyar. Okuwyn ilkinji yylynda Magtymguly talyplaryn halypasy bolyar. Sonky yylda bolsa, mugallym ozi yok wagty ders gecirmegi-de Magtymgula ynanyar ekeni. Magtymguly oz dowrunin in bilimli we dusunjeli adamy bolup yetisipdir.
Türkmen halkynyň beýik şahyry Magtymguly Pyragy, takmynan 1733-nji ýylda Gürgen derýasynyň boýunda Hajygowşan diýen ýerde eneden dogulýar. Ol ömrüniň köpüsini Etrek, Gürgen, Garrygala sebit-rinde geçiripdir. Şahyr "Äleme belgilidir" diýen şygrynda:
 
<nowiki>BilmeýenBilmeýän soranlara aýdyň bu garyp adymyz,
Asly-gerkez, ýurdy-Etrek, ady-Magtymguludyr</nowiki>
 
 
==Eserleri==
In kopköp bilinyanbilinýän milli duygular bilen yogrulan gosgularynyn arasynda "Turkmenin","Turkmen binasy" gosgularynygoşgularyny mysal getirmek bolar.
 
==Serediň==
Anonim ulanyjy

Nawigasiýa menýusy